De doorbraak van mobiel internet werd al heel lang aangekondigd, maar 2008 kon - dankzij de iPhone - wel eens de geschiedenis ingaan als het jaar dat die voorspelling uitkwam.

Verder was ook 2008 niet het jaar van Windows Vista. Maar wel van de overnamestrijd rond Yahoo, de geboorte van een nieuwe dotcomcrisis en natuurlijk opnieuw van spam. Heel veel spam.

Smartphones
Een telefoon die alleen kan bellen en sms'en, daar kon je in 2008 niet meer mee aankomen. Dit jaar werd, niet in de laatste plaats dankzij het enorme succes van Apples iPhone, het jaar van de smartphone. Een modern mobieltje is eigenlijk een kleine computer, waarmee je kan internetten, e-mailen, chatten, fotograferen, tekstverwerken en gamen. En telefoneren natuurlijk.

De iPhone kwam officieel in juli op de Nederlandse markt, en telecomprovider T-Mobile zegt sindsdien 100 duizend exemplaren van het mobieltje te hebben verkocht. Maar ook andere geavanceerde toestellen, zoals de BlackBerry Storm en Bold, de HTC Touch, de Samsung Omnia, de T-Mobile G1 en de Nokia N96 zijn in opmars.

iPhone
Foto: ANP | De iPhone beleefde een succesvolle start.

Al die smartphones zorgen voor een grote doorbraak van mobiel internet. In de tweede helft van dit jaar steeg het gebruik daarvan met 25 procent. Bij T-Mobile zou het mobiele dataverkeer door de iPhone zelfs zeven keer zo groot zijn als vorig jaar.

Microsoft
Microsoft zal niet gauw failliet gaan, maar het bedrijf beleefde opnieuw een moeilijk jaar. Het heeft nog altijd te kampen met de gevolgen van de grootste inschattingsfout die medeoprichter Bill Gates ooit maakte: het onderschatten van het belang van internet, medio jaren negentig. In een wereld waarin iedereen altijd online is en steeds meer toepassingen - vaak gratis - op het web worden aangeboden, is het belang van Microsofts troefkaart - software - steeds kleiner. En online zijn concurrenten als Google vele malen groter.

Microsoft zag tot overmaat van ramp zijn nieuwe vlaggenschip Windows Vista al snel na de introductie in 2007 aan de grond lopen, en kreeg het ook dit jaar niet meer vlot. Bedrijven en consumenten lopen nog altijd niet massaal warm voor het besturingssysteem, dat het zeven jaar oude XP moet vervangen.

Bill Gates
Foto: ANP | Bill Gates van Microsoft introduceert Windows Vista.

Gebruikers vinden Vista te zwaar en ergeren zich aan de vele systeemwaarschuwingen. Ook konden veel randapparaten en programma's bij de introductie van Vista nog niet met het systeem samenwerken. Het bedrijf hoopt het tij te keren met een snelle presentatie van opvolger Windows 7, mogelijk al in 2009.

In een poging om zijn positie op internet te versterken, trachtte de softwaregigant uit Redmond dit jaar het noodlijdende Yahoo over te nemen, maar de leiding van het internetbedrijf zag een bod van maar liefst 47 miljard dollar niet zitten.

Yahoo
Tijdens de kredietcrisis is het afgelopen jaar veel geld verdampt, maar ook zonder riskante leningen kun je miljarden door de goot spoelen. Dat bewees internetbedrijf Yahoo, dat in 2008 ruim tweederde van zijn beurswaarde verloor omdat het de concurrentie met Google lijkt te verliezen. Een overnamebod van Microsoft van 47 miljard dollar - aanzienlijk meer dan Yahoo op dat moment waard was - wees de leiding als 'onvoldoende' van de hand.

Yahoo
Foto: ANP | Een overname van Yahoo lijkt onvermijdelijk in 2009.

Toen het alternatief - een advertentiepact met rivaal Google - afketste, waren beleggers het zat en moest topman Jerry Yang zijn biezen pakken. Het lijkt onvermijdelijk dat Yahoo in 2009 alsnog - en voor aanzienlijk minder geld - aan Microsoft of een ander bedrijf wordt verkocht. Zoniet: dan ziet de toekomst er voor Yahoo somber uit.

Apple
Vlak voor het einde van 2008 kwamen interessante cijfers naar buiten: voor het eerst in de recente geschiedenis zakte het marktaandeel van Microsoft onder de 90 procent. Grote winnaar was aartsrivaal Apple, dat niet alleen met zijn computers en muziekspeler iPod, maar ook met zijn iPhone steeds meer klanten weet te lokken.

Die groeiende populariteit weet het bedrijf bovendien in klinkende munt om te zetten: online muziekwinkel iTunes is nog altijd marktleider, en inmiddels verdient Apple ook veel geld met de verkoop van 'Apps', toepassingen voor de iPhone. Officiële cijfers zijn er nog niet, maar volgens schattingen zou de App Store tot december 50 tot 100 miljoen dollar hebben opgeleverd.

Apple
Foto: ANP | De populariteit van Apple groeide sterk in 2008.

Apple lijkt handig gebruik te maken van de zware omstandigheden waarin aartsrivaal Microsoft verkeert. Zo zou het van plan zijn om zijn nieuwe besturingssysteem Snow Leopard versneld op de markt te brengen, om de presentatie voor te zijn van Windows 7, dat het grotendeels geflopte Vista moet vervangen.

Kredietcrisis
De kredietcrisis die wereldwijd slachtoffers maakte onder financiële instellingen - en hun klanten - heeft ook de technologiesector niet onaangetast gelaten. Volgens sommige waarnemers dreigt zelfs een kleinschalige herhaling van de dotcomcrisis van rond het jaar 2000.

De slechte economische vooruitzichten zorgen vermoedelijk voor een flinke terugloop van de advertentieinkomsten, voor veel internetondernemingen de belangrijkste of zelfs enige bron van inkomsten. Ook zijn banken en durfinvesteerders, die geld staken in veelbelovende jonge technologiebedrijfjes, een stuk terughoudender geworden.

Google
Foto: ANP | Zelfs Google deelde een aanzienlijk lagere kerstbonus uit.

In de meeste gevallen is de kredietcrisis zeker niet de enige oorzaak van problemen. Toch zijn ook internetbedrijven juist de laatste maanden van het jaar nadrukkelijker in zwaar weer geraakt. Yahoo, dat toch al in moeilijkheden verkeerde, gaat wereldwijd 1500 mensen ontslaan, Lycos Europa staakt zijn activiteiten, het in februari van dit jaar geopende Nederlandse kantoor van vriendensite MySpace is alweer gesloten, en naar verluidt keerde zelfs het onaantastbare Google dit jaar een aanzienlijk soberder kerstbonus uit.

Veel medewerkers van Facebook waanden zich al miljonair, toen de waarde van het sociale netwerk vorig jaar werd geschat op zo'n 15 miljard dollar. Analisten denken nu echter dat het bedrijf ongeveer 2 miljard waard is, waarmee een groot deel van de papieren rijkdom verdampte.

Het lijkt een echo van de slachting die de internetsector acht jaar geleden doormaakte. Maar of het opnieuw tot een echte dotcomcrisis komt, moet het komende jaar uitwijzen.

Veiligheid
De wapenwedloop tussen beveiligers en hackers ging ook in 2008 door. Zo wisten onderzoekers de ov-chipkaart te kraken, zodat ze gratis konden reizen of het reissaldo van medepassagiers konden stelen. Niet veel later ontdekte de Radboud Universiteit in Nijmegen een eenvoudige methode om toegangspasjes voor bedrijven, overheidsgebouwen en zelfs militaire terreinen te kopieëren.

OV Chipkaart
Foto: ANP | Onderzoekers wisten de ov-chipkaart te kraken.

Het kopieëren van pasjes was bovendien opnieuw een populair tijdverdrijf onder criminelen, die met geprepareerde pinautomaten de bankpassen van vele argeloze burgers wisten te dupliceren. De schade van dat zogenoemde 'skimmen' bedroeg in 2007 zo'n 15 miljoen euro. Voor 2008 is het bedrag nog onduidelijk, maar vermoedelijk ligt het nog hoger.

De verspreiding van virussen, Trojaanse paarden en andere zogenoemde 'malware' ging onverminderd voort. Cybercriminelen maken daarbij steeds vaker gebruik van de onwetendheid van hun slachtoffers. Zo lieten zij internetgebruikers vaak kwaadaardige software op hun systeem installeren door die te vermommen als een plugin die nodig zou zijn om een actueel, schokkend of pikant filmpje te bekijken. Ook doet veel malware zich ironisch genoeg voor als virusscanner.

Onveranderd was ook de vloedgolf van spam die over internet raasde. Heel even leek het er op dat die eindelijk was ingedamd, toen het malafide Californische internetbedrijf McColo van het web werd afgesneden. Veel spammers maakten van dat bedrijf gebruik voor het aansturen van hun 'botnets', netwerken van gekaapte pc's.

Spam
Foto: ANP | Onveranderd was de vloedgolf van spam die over internet raasde.

Enkele dagen werd wereldwijd tweederde minder ongewenste e-mailreclame gesignaleerd. Maar al snel vonden de afzenders andere toevluchtsoorden, en bereikte de spamstroom weer zijn gebruikelijke omvang. Volgens een rapport van beveiligingsbedrijf Sophos bestaat 97 procent van alle zakelijke e-mail uit spam. Gelukkig komt het grootste gedeelte daarvan niet voorbij het spamfilter.