DEN HAAG - Een op de zeven onderwijsgevenden op middelbare scholen beschikt niet over alle vereiste diploma's. Dat betekent dat er ongeveer 9000 niet volledig bevoegde docenten op een middelbare school voor de klas staan. Dat staat is de nota Werken in het onderwijs die minister Van der Hoeven (Onderwijs) naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Van der Hoeven vindt onbevoegde docenten voor de klas uit den boze en wil scholen hierop aanspreken. Zij wil deze kabinetsperiode het lerarentekort terugbrengen tot 2200 en heeft daar dit jaar 71 miljoen euro voor uitgetrokken. Zo wil zij onder meer de vergoeding voor zij-instromers verhogen. Maar, stelt zij, geld is geen argument om mensen onbevoegd aan te stellen zonder opleiding.

Geen enkel papiertje

De onderwijsinspectie heeft onlangs laten zien dat het aantal onbevoegde docenten daalt, maar de cijfers van de Integrale Personeelstellingen Onderwijs en de Personeelsenquête 2003 tonen aan dat er sprake is van een stijging, staat in de nota. Het gaat deels om docenten die een bevoegdheid in een ander vak hebben, maar ook om mensen (gemiddeld 7 procent) die geen enkele bevoegdheid hebben. Niet (volledig) bevoegde leraren werken vooral in het vmbo en het praktijkonderwijs, zo staat in de nota.

Noodoplossingen

Overigens meldt de nota ook dat onderzoek heeft aangetoond dat openstaande vacatures niet of nauwelijks effect hebben op de prestaties van leerlingen. Schooldirecteuren anticiperen op ontstane vacatures, waardoor vervanging meestal goed is te regelen. Ziekteverzuim heeft iets meer effect. Met name in het basisonderwijs stellen scholen alles in het werk om lesuitval te voorkomen. Dan kiezen zij vaak voor noodoplossingen als waarneming door een andere docent, een directeur of een onderwijsassistent voor de klas.

Zicht

Het effect van de krapte op de arbeidsmarkt en ziekteuitval op de kwaliteit van het onderwijs is moeilijk te meten omdat geen goed zicht bestaat op structurele lesuitval en kwalitatief minder goede noodoplossingen. Zo'n effect is bovendien pas na enkele jaren zichtbaar, staat in de nota. Om die reden zal het ministerie van Onderwijs onderzoek laten doen naar de omvang en verschijningsvormen van lesuitval.