IJsland op weg naar EU-lidmaatschap

REYKJAVIK - Het IJslandse parlement heeft donderdag besloten dat het land lid wil worden van de Europese Unie. Volgens premier Jóhanna Sigurdardóttir was het de ''meest historische stemronde sinds de oprichting van de republiek''.

Later deze maand wordt de aanvraag voor toetredingsgesprekken naar Brussel gestuurd.

Na een week debatteren stemden van de 63 parlementariërs 33 volksvertegenwoordigers in met het voorstel dat kan leiden tot toetreding en uiteindelijk tot de invoering van de euro. Dat was maar één stem meer dan de noodzakelijke 32.

Crisis

IJsland, dat sinds 1944 zelfstandig is van Denemarken, heeft de afgelopen jaren nooit veel interesse getoond voor EU-lidmaatschap.

Vooral de rijke visserij is een sector die Reykjavik niet wil delen met andere landen. Ook wil IJsland de walvisjacht niet opgeven. Maar nu het land door de economische crisis compleet blut is, is de interesse voor de EU aangewakkerd.

Sigurdardóttir

Sigurdardóttir zette zich sinds haar aantreden in april in voor lidmaatschap van de EU. Volgens haar is dat de beste oplossing voor de problemen op het eiland in de Atlantische Oceaan.

De ruim 300.000 bewoners zijn het wel met haar eens; in een peiling in mei bleek 61,2 procent voorstander van toetreding tot de EU.

Toetreding in 2013

Arni Thor Sigurdsson, de voorzitter van de parlementaire commissie die over EU-zaken gaat, stelde dat toetreding op z'n vroegst in 2013 zou kunnen plaatsvinden.

Eerst moeten de gesprekken met Brussel gevoerd worden en moet waarschijnlijk een referendum gehouden worden. Ook Sigurdardóttir stelt dat het zeker 2,5 tot 3,5 jaar gaat duren.

Brussel tevreden

Brussel reageerde tevreden op het besluit van het IJslandse parlement. Volgens voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie is de wens van IJsland om toe te treden ''een teken van de vitaliteit van het Europese project''.

Hij noemde IJsland een Europees land met ''lange en diepe democratische wortels'', dat al lang nauwe banden met de EU onderhoudt.

Eisen

IJsland moet voor toetreding aan een flink aantal eisen voldoen. Een kandidaat-lidstaat moet onder meer de democratische principes en de mensenrechten respecteren. Daarnaast is een van de eisen dat het land een functionerende markteconomie heeft, die bestand is tegen concurrentie van de interne markt.

In die laatste eis zit 'm de moeilijkheid. Veel EU-parlementariërs vrezen dat IJsland de economische problemen op de Unie wil afwentelen.

CDA-Europarlementslid Ria Oomen liet eerder weten dat bij veel volksvertegenwoordigers ''gereserveerdheid leeft'' over de wens van IJsland om lid te worden. Het Europees Parlement moet beslissen of de EU met IJsland gaat praten en zou dus nog een stokje voor toetreding kunnen steken.

Als IJsland lid wordt van de EU, wordt het qua inwonertal de kleinste lidstaat. Het zou recht krijgen op vijf zetels in het Europarlement en heeft bij het EU-beraad net zoveel stemmen als Luxemburg en Malta. Bij besluiten van regeringsleiders van EU-landen zou IJsland vetorecht krijgen, net als andere landen.

Tip de redactie