AMSTERDAM - Het gerechtshof in Amsterdam heeft 'topcrimineel' Willem Holleeder vrijdag in hoger beroep veroordeeld tot negen jaar cel. De 51-jarige Holleeder krijgt die straf voor het afpersen van een paar zakenlieden, onder wie de in 2004 geliquideerde vastgoedhandelaar Willem Endstra.

Ook wordt hij schuldig bevonden aan deelname aan een criminele organisatie. Daarnaast hebben ook enkele ondergeschikte feiten, zoals bedreiging en mishandeling tot deze straf geleid.

Het Openbaar Ministerie (OM) had tien jaar cel geëist. Eind 2007 was de rechtbank ook al overtuigd van Holleeders schuld en veroordeelde hem toen eveneens tot negen jaar cel, na een eis van twaalf jaar.

Gezondheid

Justitie eiste in het hoger beroep een lagere straf vanwege zijn slechte gezondheidstoestand. Holleeder heeft ernstige hartproblemen.

In 2007, kort na aanvang van het proces bij de rechtbank, werd Holleeder geveld door ernstig hartfalen en moest hij met spoed worden geopereerd. Naar eigen zeggen heeft hij niet lang meer te leven.

Afpersing

Volgens voorzitter J. Chorus is er naast de zogenoemde achterbankgesprekken met de inlichtingendienst van de politie voldoende ondersteunend bewijs dat Holleeder zich aan afpersing schuldig heeft gemaakt.

Er zijn namelijk verschillende getuigenverklaringen. Zo hebben onder anderen de partner van Endstra, Anita Schuts, en de broer van Endstra, Haico, hierover verklaard.

Weduwe

Ook de weduwe van de eveneens geliquideerde vastgoedhandelaar Kees Houtman was een van de getuigen die een belastende verklaring heeft afgelegd. Verder heeft het hof ook de dagboekaantekeningen van Endstra als bewijs gezien.

Holleeder ontkent dat hij mensen heeft afgeperst en is daarom in hoger beroep tegen dit vonnis gegaan. Van de beschuldiging dat hij miljoenen van zakenlieden zou hebben afgetroggeld, klopt volgens hem niets.

Vriend

Het bekendste veronderstelde slachtoffer, Willem Endstra, werd in mei 2004 geliquideerd. Endstra was mijn vriend, stelt Holleeder. Een vriend die naar zijn zeggen niet door hem op de huid werd gezeten, maar door andere, grote criminelen, John Mieremet voorop.

Medeverdachten

Holleeder, die in 1983 een van de ontvoerders was van biermagnaat Freddy Heineken, werd in januari 2006 gearresteerd. Ook werd een groep medeverdachten aangehouden, onder wie Holleeders ex-partner.

Van deze medeverdachten spelen er nog vijf een rol in het proces. Tegen hen eiste het OM straffen variërend van 240 uur werkstraf tot een gevangenisstraf van twee jaar en negen maanden.

Vrijgesproken

Het hof sprak Marcel Kaatee, volgens justitie de boekhouder van Holleeder, integraal vrij. Ook Maruf M., die betrokken zou zijn geweest bij de bedreiging van Endstra op het kantoor van diens toenmalige raadsman Bram Moszkowicz, werd vrijgesproken.

Het hof legde Holleeders ex-vriendin Maike D. 240 uur werkstraf op wegens witwassen van crimineel geld. Richard G. en René van D. werden veroordeeld wegens het medeplegen van de afpersing van Kees Houtman, tot respectievelijk 33 maanden en achttien maanden waarvan zes maanden voorwaardelijk.

Beroep

Holleeder tekent beroep in cassatie aan tegen zijn veroordeling door het hof. Dat zei zijn advocaat Stijn Franken na afloop van de uitspraak. Volgens Franken is Holleeder ''buitengewoon boos en teleurgesteld'' over zijn veroordeling.

Tevreden

Het ressortsparket Amsterdam van het Openbaar Ministerie (OM) is tevreden met de uitspraak van het hof in de zaak-Holleeder. Persadvocaat-generaal Raymond Tdlohreg toonde zich vooral verheugd over het feit dat het hof heeft vastgesteld dat Holleeder een eerlijk proces heeft gehad.

Betwist

Holleeders advocaten hebben dat allerwege betwist. De lawine aan publiciteit en uitlatingen van rechter Rino Verpalen zouden Holleeder de kans op een eerlijk proces hebben ontnomen, zo hebben zij betoogd.

Raadsman Franken kon zijn eigen boosheid en teleurstelling nauwelijks verhullen. De bewoordingen waarin hij het arrest van het hof diskwalificeerde, waren ongewoon fel.

De veroordeling in hoger beroep heeft Franken eerst en vooral ''gesterkt in de overtuiging dat het van meet af aan een kansloze zaak is geweest. Niet de feiten zijn bepalend, maar het beeld dat van Holleeder is gecreërd.''

Volgens Franken heeft het hof bewezen dat er voor Holleeder ''kennelijk andere regels en maatstaven'' bestaan dan voor ieder ander. ''We veroordelen iemand omdat hij Holleeder heet, niet omdat we bewijzen hebben'', kenschetst Franken de werkwijze van het hof.

Het hof deelde die mening niet. Tdlohreg: ''Het hof heeft geconstateerd dat er in dat opzicht onvolkomenheden zijn geweest, maar over het geheel genomen is er sprake geweest van een eerlijk proces.''

Holleeder schuldig aan afpersingen