DEN HAAG - Het kabinet gaat volgend jaar voor 17 miljard euro bezuinigen. Volgende week dinsdag - prinsjesdag - worden de voorstellen gepresenteerd. Maar zoals gebruikelijk zijn de meeste ervan al uitgelekt of op andere wijze bekend geworden. Hieronder volgt een opsomming van de belangrijkste voornemens. Voor een deel gaat het om maatregelen die pas na 2004 van kracht worden.

- Op incidentele loonstijgingen voor ambtenaren (bonussen bij promotie en dergelijke) wordt 250 miljoen euro bespaard. De CAO-salarissen voor ambtenaren zullen volgend jaar niet stijgen, evenmin als de uitkeringen.

- De motorrijtuigenbelasting wordt vanaf volgend jaar aangepast aan de prijsstijgingen. Dat moet een bedrag opleveren dat in 2007 is opgelopen tot 200 miljoen.

- De fiscale aftrekbaarheid van VUT- en prepensioenpremies wordt al in 2005 geschrapt, in plaats van in 2007, zoals in het regeerakkoord was aangekondigd. Door die maatregel worden VUT en prepensioen ontmoedigd, zodat ouderen langer aan de slag blijven. De maatregel levert de schatkist ruim 1 miljard euro op. Verder krijgen mensen aan het begin van hun VUT-periode waarschijnlijk een 'fiscale boete': ze moeten dan ineens de belasting afdragen over de jaren tot hun 65e.

- De tabaksaccijns gaat omhoog, waardoor een pakje sigaretten ongeveer 50 cent duurder wordt. Beoogde opbrengst: ongeveer 500 miljoen.

- In de volksgezondheid wordt volgend jaar ruim 2,1 miljard euro bespaard. Dat gebeurt onder meer door een beperking van het ziekenfondspakket. De pil wordt alleen nog vergoed voor vrouwen tot jaar. De tandartshulp voor volwassenen verdwijnt uit het ziekenfondspakket, evenals de fysiotherapie voor 18-plussers. Ook een aantal eenvoudige medicijnen als pijnstillers komen voortaan voor eigen rekening. Reageerbuisbevruchtingen worden, als zij voor de eerste maal plaatsvinden, niet meer vergoed. Er komt een eigen bijdrage per doktersrecept van 1,50 euro. De eigen bijdragen voor de AWBZ regeling gaan omhoog. Maar de grootste klapper komt uit het afromen van de bonussen van apothekers. Die moet in 2004 432 miljoen opleveren.

- In 2006 wordt het WAO-stelsel drastisch gewijzigd. Dat moet een daling van de instroom opleveren van 40 procent. Kern van de nieuwe aanpak is dat alleen volledig arbeidsongeschikten nog een WAO-uitkering krijgen. Wie deels ongeschikt is moet, met een aanvulling op zijn salaris, aan de slag blijven. Vanaf 1 juli volgend jaar worden mensen die nu al in de WAO zitten volgens een nieuw systeem herkeurd. Keuringsartsen krijgen daarbij ruimere mogelijkheden deels arbeidsongeschikten weer akkoord te verklaren voor een baan. De ingrepen in de WAO leveren een bezuiniging op van ,2 miljard euro.

- Allochtonen met een WW-, WAO- of bijstandsuitkering worden gekort op die uitkering als zij niet slagen voor het inburgeringsexamen. Dat geldt zowel voor nieuwkomers als oudkomers, mensen die al voor 1998 naar Nederland zijn gekomen. De betrokken groep is vrij groot, maar het is niet bekend hoeveel de maatregel gaat opleveren.

- Op de krijgsmacht wordt structureel 380 miljoen euro bezuinigd. Dat betekent het verdwijnen van zo'n 9000 banen. Bases als Twenthe (luchtmacht) en het Duitse Seedorf (landmacht) zullen waarschijnlijk moeten sluiten.

- Er komt een prestatiebeurs voor leerlingen in het beroepsonderwijs. Dat betekent dat ze kans lopen hun beurs te moeten terugbetalen als ze hun diploma niet halen. Deze maatregel moet 400 miljoen opleveren.

- Woningcorporaties moeten gaan meebetalen aan de huursubsidie. Dat brengt 250 miljoen in het laatje.

- Provincies en gemeenten dragen 350 miljoen bij aan de bezuinigingen door een besparing op het provincie- en gemeentenfonds.

- De invoering van een fonds voor de verbetering van wegen en openbaar vervoer, dat wordt gefinancierd uit het 'kwartje van Kok', wordt later ingevoerd. De vertraging bespaart het Rijk volgend jaar enkele honderden miljoenen. Uiteindelijk komt het voor het fonds geplande bedrag van 500 miljoen euro wel helemaal beschikbaar.

-De koopkracht van iedereen gaat er volgend jaar op achteruit, gemiddeld met zo'n half procent. Om de pijn voor chronisch zieken wat te verzachten trekt het kabinet 100 miljoen euro uit.

- Het financieringstekort van de overheid komt door de bezuinigingsmaatregel uit op circa 2,3 procent van het bruto binnenlands product. In 2007 zal het tekort structureel zijn teruggelopen naar 0,5 procent. Dat is in overeenstemming met afspraken die in de Europese Unie zijn gemaakt.

- Overigens wordt dit resultaat mede bereikt door een meevaller van 700 miljoen in de pensioenen. De pensioenfondsen hoeven minder geld te reserveren dan voorzien. Daardoor hoeven zij minder premie te heffen. Omdat pensioenpremies fiscaal aftrekbaar zijn betekent dat een meevaller voor het Rijk.