RAMALLAH/JERUZALEM - Ahmed Qurei heeft woensdag formeel gezegd de nieuwe Palestijns premier te willen zijn. Zijn mededeling kwam op de dag dat de Israëlische strijdkrachten de woning van een prominente Hamas-leider in Gaza-Stad bestookten. Hij overleefde de aanval. Hamas zelf kondigde een wijziging van de tactiek aan; behalve zelfmoordaanslagen kunnen Israëliërs nu ook aanvallen verwachten op "zionistische" woningen en gebouwen.

Qurei, die tot dusver parlementsvoorzitter was, begint aan een zeer zware taak. De situatie in de regio is de afgelopen dagen sterk verslechterd, onder meer door de twee Palestijnse zelfmoordaanslagen dinsdag nabij Tel Aviv en in Jeruzalem. Er vielen zeker vijftien doden. Tegelijkertijd gaat Israël tot woede van veel Palestijnen onverminderd door met pogingen leden van Hamas en andere radicale groepen te liquideren of op te pakken. Woensdag werden weer zeker vijftien arrestaties verricht.

Liquidatie

De jongste Israëlische liquidatie-actie was woensdag in Gaza-Stad. Een aanval van een Israëlisch gevechtsvliegtuig op de woning van Hamas-leider Mahmoud al-Zahar kostte volgens reddingswerkers aan ten minste twee mensen het leven. Al-Zahar behoorde zelf tot de ongeveer 25 gewonden.

De militante moslim zou er niet ernstig aan toe zijn. Onder de doden waren in elk geval zijn oudste zoon, de 24-jarige Khaled, en een lijfwacht. Na de aanval verzamelden duizenden woedende Palestijnen zich bij het twee verdiepingen tellend gebouw, dat compleet werd verwoest.

F16

De Palestijnse Autoriteit heeft de aanval als een "misdaad" bestempeld. Volgens minister Yasser Abed Rabbo zal de aanslag alleen maar de spiraal van geweld versterken. De aanval, volgens ooggetuigen uitgevoerd door een F16 gevechtsvliegtuig, was vermoedelijk een represaille voor de zelfmoordaanslagen in Jeruzalem en bij Tel Aviv, beide het werk van Hamas-activisten.

In de ogenschijnlijk oneindige spiraal van geweldsdaden en vergeldingen in het Midden-Oosten, liet Hamas direct na de aanval in Gaza weer van zich horen. De groepering dreigde nu ook woningen en gebouwen in Israël aan te vallen. "De beschieting van huizen van burgers in de Gazastrook is een overtreding van alle rode lijnen. Daarom moet de zionistische vijand de verantwoordelijkheid op zich nemen voor beschietingen door ons van huizen en gebouwen van zionisten overal in bezet Palestina", aldus een verklaring.

'Laf'

Qurei sprak in Ramallah, op de Westoever van de Jordaan, van een "laffe daad" van de Israëliërs. De opvolger van de afgelopen weekeinde opgestapte Mahmoud Abbas kondigde de samenstelling aan van een Palestijns 'crisiskabinet', dat de Palestijnen "uit het huidige gevaar moet halen". Het kabinet zal donderdagmorgen al worden gepresenteerd.

Zowel Israël als de Verenigde Staten drong er bij Qurei op aan zijn beleid vooral te richten op een rappe ontmanteling van de "Palestijnse terroristische infrastructuur".

Voorwaarden

De nieuwe eerste minister had aanvankelijk voorwaarden gesteld aan zijn acceptatie van de premierspost. Zo riep hij de VS en de Europese Unie op druk uit te oefenenen op Israël om onder meer de liquidatiepolitiek te staken. Bovendien eiste hij erkenning van de Palestijnse president Arafat, die door de VS en Israël wordt genegeerd.

Israël en de VS hebben publiekelijk nauwelijks inhoudelijk op de oproepen van Qurei gereageerd. De gematigde Palestijn lijkt wel het voordeel van de twijfel te krijgen. Qurei's verzoek aan premier Sharon om te praten over een wederzijds staakt-het-vuren is tot dusver onbeantwoord gebleven. De Israëlische premier heeft zijn bezoek aan India in verband met de jongste crisis voortijdig afgebroken.

Routekaart

Israëlische regeringsfunctionarissen stelden dat het Palestijns leiderschap eerst maar eens moeten laten zien dat in staat is een halt toe te roepen aan het extremistische geweld. De Amerikaanse president Bush liet zich woensdag in soortgelijke bewoordingen uit. Hij benadrukte evenwel ook dat de Amerikanen nog altijd blijven vasthouden aan de zogeheten 'routekaart', het vredesplan dat voorziet in de komst van een Palestijnse staat.