JERUZALEM/RAMALLAH - Een nieuwe spiraal van gewelddreigt in het Midden-Oosten nu Israël heeft besloten de heleHamas-top te liquideren. De situatie kan nog verder escaleren alsde Palestijnse president Yasser Arafat wordt verbannen. Intussenverkeren de Palestijnen in een diepe politieke crisis na hetaftreden van premier Mahmoud Abbas.

Israël is van plan de hele top van Hamas te liquideren, alduseen hoge Israëlische regeringsfunctionaris. Daarbij wordt geenonderscheid gemaakt tussen de politieke en militaire tak van deradicaal islamitische beweging. "Israël zal iedereen aanvallen diebij terroristische aanvallen betrokken is", aldus de zegsman.Volgens de krant Yediot Ahoronot noemde premier Ariel Sharon deHamas-leiders "dode mannen".

Mislukte aanslag

Israël probeerde zaterdag met één slag de top van Hamas teliquideren. Een raket afgevuurd door een F-16 verwoestte een huisin Gazastad waar de leiding van Hamas verbleef. De oprichtergeestelijk leider van Hamas, de 67-jarige aan een rolstoelgekluisterde sjeik Yassin, raakte licht gewond aan zijn hand. Ookongeveer vijftien anderen, vooral vrouwen en kinderen, liepen lichtletsel op.

Sjeik Yassin was in de dichtbevolkte wijk al-Rimal op bezoek bijMarwan Abu Ras, een professor aan de islamitische universiteit vanGaza. Verder waren Ismail Haniyah, Mohammed Deff en Adnan al-Rulaanwezig. Ook de politieke leider van Hamas die in juni al aan eenaanslag in Gazastad wist te ontkomen, Abdul Aziz al-Rantissi, wasin de woning aanwezig. Zij verlieten het pand in allerijl toen zijde vliegtuigen hoorden.

Wraak

Hamas heeft gezworen wraak te nemen voor de mislukte aanslag.Direct na de aanslag liet de beweging weten "op het hoofd vanSharon uit te zijn". Yassin zei dat het Israëlische volk enpremier Sharon "een hoge prijs" zullen betalen voor de mislukteliquidatie. De Israëlische politie is hierop in hoogste staat vanparaatheid gebracht. De Westelijke Jordaanoever en Gazastrook zijnafgesloten.

De situatie kan nog verder escaleren door de steeds luiderwordende roep van Israëlische ministers om president Arafat teverbannen. Nadat eerder minister van Defensie Shaul Mofaz al lietweten dat de uitzetting van de Palestijnse leider spoedig zouworden besproken door het kabinet, schaarden dit weekeinde ook deLikud-ministers Silvan Shalom van Buitenlandse Zaken en Danny Navedvan Volksgezondheid zich achter de verbanning van Arafat.

Washington heeft bij monde van minister Colin Powell (BuitenlandseZaken) echter laten weten hier niet mee in te stemmen.

Arafat ligt onder vuur na het ontslag van premier Abbas. Zijnvertrek is het gevolg van de voortslepende machtsstrijd met Arafatover de controle van de veiligheidsdiensten en het magere resultaatdat zijn vredespolitiek met Israël de Palestijnen heeft gebracht.Abbas werd eind april tot premier benoemd na zware internationaledruk. Hij moest een eind maken aan het geweld en de PalestijnseAutoriteit democratiseren.

Tegenwerking

Beide zaken zijn niet gelukt. Naast tegenwerking door Arafatliep een bestand van Hamas, Islamitische Jihad en de Al-AqsaMartelaren Brigades op niets uit en zette Israël zijnnederzettingen- en liquidatiepolitiek voort.

Arafat heeft AhmedQurei, de huidige Palestijnse parlementsvoorzitter, naar vorengeschoven als nieuwe premier. De PLO en al-Fatah hebben hungoedkeuring al gegeven. Qurei lijkt voor de VS en Israël eenacceptabele opvolger van Abbas. Qurei heeft in februari nog eenonderhoud gehad met premier Sharon omdat die weigert Arafat teontmoeten.

Routekaart

De routekaart, het internationale vredesplan voor hetMidden-Oosten, is intussen zwaar gehavend, maar Washington blijfterin geloven. Volgens een woordvoerder van president George Bushverandert het ontslag van Abbas daar niets in. "Wij blijvengeloven in de invulling van de routekaart en blijven werken metIsraëli's, Palestijnen en Arabische staten die de vredenastreven", aldus zegsman Scott McClellan van het Witte Huis.

Hij noemde de nasleep van Abbas' ontslag "een kritiek moment"en riep alle betrokken partijen op "goed na te denken over deconsequenties van hun acties". De routekaart moet uiteindelijkleiden tot de vorming van een Palestijnse staat.