WILLEMSTAD/DEN HAAG - Nederland moet snel in actie komen om verdere verloedering van de Nederlandse Antillen te voorkomen. Op meer geld hoeven de Antillen in elk geval niet te rekenen en een status aparte voor Sint Maarten en Curaçao is evenmin een oplossing van de problemen. Tot deze conclusies kwamen de fractievoorzitters van de partijen in de Tweede Kamer dinsdag bij de afsluiting van hun tiendaagse bezoek aan de eilandengroep.

Ze hebben er geen enkel vertrouwen in dat de regering-Godett het tij kan keren en riepen het Nederlandse kabinet, in het bijzonder minister De Graaf van Koninkrijksrelaties, op het heft in handen te nemen.

'Narcotica-economie'

Volgens VVD-fractievoorzitter Van Aartsen ligt anders "verdere verloedering" op de loer. Zijn CDA-collega Verhagen wil uit alle macht voorkomen dat de Antillen "afglijden naar een narcotica-economie" en D66'er Dittrich vindt dat Nederland de eilanden "bij het nekvel moet grijpen".

De Antillen krijgen jaarlijks circa 140 miljoen euro van Nederland en dat is volgens de fractievoorzitters vooralsnog genoeg. Ze pleiten er eerder voor de geldkraan dicht te draaien, als de regering-Godett op de ramkoers blijft.

Zwarte lijst

Regeringspartijen CDA, VVD en D66 vrezen grote "reputatieschade" voor Nederland als het Caraïbisch gebied "de as van de drugshandel" blijft. De Verenigde Staten zouden het Koninkrijk zelfs op een zwarte lijst van landen kunnen plaatsen die te weinig doen aan drugsbestrijding en witwaspraktijken. Dat zou funest voor de economie zijn.

De fractievoorzitters zijn unaniem van mening dat een status aparte of onafhankelijkheid voor een of meer eilanden geen zin heeft. Het is geen oplossing voor de problemen. Ook aanpassing van het Koninkrijksstatuut, dat volgend jaar vijftig jaar bestaat, is niet nodig. Het huidige biedt voldoende ruimte om de verhoudingen te veranderen.

Zelf

Ze willen dat Nederland meer afzonderlijke afspraken gaat maken met de eilanden, omdat de Antillen feitelijk al uit elkaar zijn gevallen. Maar de eilanden moeten wel zoveel mogelijk zelf regelen. Monetaire zaken en rechtshandhaving dienen wel centraal te worden geregeld, maar daar is de centrale regering, die zetelt in Curaçao, volgens de fractievoorzitters niet voor nodig. Die bestuurslaag kan weg, zodat de eilandsraden over hun eiland gaan en niet Curaçao overal de lakens uitdeelt.

Minister De Graaf van Koninkrijksrelaties zei tegenover het NOS Journaal dat haast geboden is. "Als er niks gebeurt, stevent het land op een bankroet af." Hij zal alles in het werk stellen om dat te voorkomen.

Steun

Ondertussen pleitte de kersverse gevolmachtigde minister van de Antillen in Nederland, Adriaens, voor financiële steun door Nederland. Dat hoeft niets te kosten, betoogt Adriaens, als het de steun geeft in de vorm van financiering van de schuld tegen een lage rente.

"Er ligt een heel groot financieel en sociaal-economisch probleem, waar weinig opties meer voor zijn", waarschuwde hij. Ook vindt Adriaens dat de onderlinge staatkundige verhoudingen wel degelijk aan revisie toe zijn, maar hij voegde eraan toe dat dit wel moet binnen de kaders van het Koninkrijksstatuut.