NAJAF - De invloedrijke Iraakse geestelijke ayatollah Mohammed Baqer al-Hakim is dinsdag in Najaf onder enorme belangstelling ter aarde besteld. Honderdduizenden sjiïeten bewezen hem de laatste eer. Al-Hakim kwam vorige week om bij een bomaanslag in het voor sjiïeten heilige Najaf. Meer dan tachtig mensen verloren daarbij het leven.

Volgens waarnemers stonden langs de wegen tot een miljoen mensen om afscheid te nemen van de leider van de Opperste Raad voor de Islamitische Revolutie in Irak (Sciri). De begrafenis vormde het einde van een driedaagse processie, die begon in de hoofdstad Bagdad en langs verscheidene sjiïetische steden leidde, zoals Hilla en Karbala.

Offer

De kist, bedekt met de Iraakse vlag, lag op een vrachtwagen en maakte een laatste reis van Kufa naar het 10 tot 15 kilometer verderop gelegen Najaf. Aanhangers van de ayatollah droegen foto's bij zich van de geestelijke en zwoeren wraak. "Wij offeren onze ziel en bloed voor jou, o Hakim", scandeerde de menigte.

Anderen riepen "dood aan de Baath". De Baath was de partij van de verdreven president Saddam Hussein. Volgens de Amerikanen zit de oud-dictator vermoedelijk achter de aanslag. Ook sluiten zij aanhangers van al-Qaeda, het netwerk van Osama bin Laden, niet uit als mogelijke daders van de zware aanslag waarbij meer dan 120 mensen gewond raakten.

Amerikanen

De jongere broer van de ayatollah en lid van de regeringsraad, Abdel Aziz al-Hakim, sprak de rouwenden in de zinderende hitte toe. Hij legde de schuld voor het voortdurende geweld in zijn land bij de Amerikaanse militairen. Hij voegde eraan toe dat de Irakezen met "gepaste maatregelen" zullen komen "als de coalitietroepen niet ingrijpen".

De Amerikaanse bewindvoerder van Irak, Paul Bremer, wil de Iraakse politiemacht snel uitbreiden om de "terroristische dreiging", die vooral van buitenlanders komt, aan te pakken. Het aantal agenten moet stijgen van ongeveer 40.000 nu naar 70.000. Op een persconferentie zei Bremer de Irakezen meer verantwoordelijkheden te willen geven om zo aanslagen te voorkomen. Verder wordt de bewapening van de agenten verbeterd en worden de salarissen verhoogd.

Patrouilles

Amerikaanse militairen lieten zich in Najaf niet zien, slechts een klein aantal speciale eenheden was in de stad aanwezig. De bewaking was in handen van de Iraakse politie. De veiligheidsmaatregelen waren bijzonder streng. Samen met milities van de Sciri patrouilleerden politiemannen in de straten. Zij controleerden auto's en mensen.

Ayatollah al-Hakim is begraven in het centrum van Najaf op een plaats waar hij volgens zijn aanhangers een moskee had willen bouwen. Zijn aanhangers zeggen deze droom nu alsnog te willen verwezenlijken. Al-Hakim kwam dit jaar na 23 jaar ballingschap terug in Irak. Zijn Sciri wordt gesteund door Iran, maar de ayatollah werkte samen met de Amerikanen.

Autobom

Intussen gaat het geweld door in Bagdad. Bij het al-Rasafa politiestation ging een zware autobom af. Een agent kwam om het leven en zeker veertien anderen raakten gewond. Doelwit van de aanslag was mogelijk Hassan Ali, de door de Amerikanen aangestelde politiechef. Hij was op het moment van de explosie niet in het complex aanwezig.

Het Amerikaanse leger bevestigde verder de dood van twee leden van de Amerikaanse militaire politie. Zij kwamen maandagmiddag om in de hoofdstad toen een explosief ontplofte toen hun voertuig passeerde. Het incident had plaats op een belangrijke doorvoerweg in Bagdad.

Doden

Sinds president Bush op 1 mei verklaarde dat de grootste oorlogshandelingen in Irak waren beëindigd, zijn 67 Amerikanen het slachtoffer geworden van aanvallen of aanslagen. Nog eens 78 anderen kwamen om het leven door ongevallen of door gebeurtenissen die niets met gevechtshandelingen te maken hadden.