DEN HAAG - De pardonregeling voor asielzoekers die al lang in Nederland verblijven, kan rekenen op een ruime meerderheid in de Tweede Kamer. De coalitiepartijen CDA, VVD en D66 staan achter de regeling zoals die vrijdag door de ministerraad is afgesproken. Ook de LPF is het er inhoudelijk mee eens.

De regeling biedt 2200 asielzoekers die hier al vijf jaar zijn uitzicht op een verblijfsvergunning. De 'gelukkigen' mogen geen crimineel verleden hebben en moeten nog in de eerste asielprocedure zitten of een voorwaardelijke vergunning tot verblijf (vvtv) hebben. Ook mogen ze geen valse gegevens hebben verstrekt of informatie hebben achtergehouden.

Alle asielzoekers die onder de regeling vallen, krijgen vanzelf een brief van het ministerie. De toegekende verblijfsstatus geldt voor vijf jaar en wordt daarna in beginsel verlengd. Justitie-ambtenaren willen voor het einde van het jaar alle gevallen bekijken. Wie geen brief krijgt, moet uit Nederland vertrekken.

Verruiming van afspraken

Verdonk heeft geprobeerd om een "maatschappelijk probleem voor een deel op te lossen". De regeling is volgens haar een verruiming van de afspraken in het regeerakkoord. Die zouden slechts achthonderd asielzoekers een 'status' geven. "Na signalen uit de maatschappij heb ik de regeling verruimd met objectieve criteria."

De bewindsvrouw riep maatschappelijke organisaties, gemeenten en advocaten op geen valse hoop te wekken bij vluchtelingen door bijvoorbeeld naar de rechter te stappen. Een procedure aanspannen mag natuurlijk altijd, zei ze. "Maar zadel mensen niet met valse hoop op."

VluchtelingenWerk Nederland volgt de oproep, ondanks de in haar ogen magere regeling. De organisatie wilde dat een groep van ongeveer zesduizend mensen voor het pardon in aanmerking zou komen, namelijk alle asielzoekers uit 'probleemlanden', die al langer dan vijf jaar in Nederland zijn.

Linkse partijen teleurgesteld

Een meerderheid in de Tweede Kamer is wel tevreden. Naast de coalitiepartijen CDA, VVD en D66 gaat ook de LPF akkoord met de criteria voor het pardon. LPF-Tweede Kamerlid Varela vindt niettemin dat de regering de asielzoekers in de kou heeft laten staan. Hij verwijst naar zijn motie die de Tweede Kamer begin dit jaar aannam. Hierin staan ongeveer dezelfde criteria die nu in de regeling zijn opgenomen. Volgens Varela hadden de vluchtelingen dus veel eerder zekerheid kunnen hebben omtrent hun toekomst. De linkse partijen zijn teleurgesteld. Zij zaten meer op de lijn van VluchtelingenWerk.

Het is de bedoeling dat vluchtelingen die niet onder de regeling vallen en het land moeten verlaten, zelf vertrekken. Daarvoor wordt een "gericht uitzettingsbeleid" gevoerd, met een terugkeerorganisatie en indien nodig extra uitzetcentra. Daarvan staan er nu twee gepland. Dat kunnen er dus meer worden.

Als de selectie op grond van de regeling is afgerond, beginnen de uitzettingen van de mensen die er niet onder vallen. Het is niet bekend om hoeveel mensen het gaat. Er zijn rond de 10.000 asielzoekers die langer dan vijf jaar in Nederland zijn, nog geen status hebben en niet onder de regeling vallen. Een deel daarvan zit nog in een procedure, die ze hier mogen afwachten. Verdonk kan ook nog gebruik maken van haar afwijkingsbevoegdheid om 'schrijnende gevallen' een verblijfsvergunning te geven. Die zal ze slechts "in zeer incidentele gevallen" aanwenden, zei ze.