DEN HAAG - De gemeente gaat beslissen of een bijstandsouder met een of meer jonge kinderen moet solliciteren. Staatssecretaris Rutte van Sociale Zaken beloofde donderdagavond in de Tweede Kamer de nieuwe bijstandswet in deze zin te wijzigen. Volgens het oorspronkelijke wetsvoorstel zou er een sollicitatieplicht voor iedereen komen, maar dat stuitte op bezwaren van een Kamermeerderheid.

Het CDA wilde eigenlijk vasthouden aan de huidige situatie, waarin bijstandsouders met kinderen tot vijf jaar niet hoeven te solliciteren. Maar het kreeg daarvoor geen meerderheid achter zich, doordat de regeringspartners VVD en D66 dat niet wilden.

Voorstel

Het CDA kwam daarop met een nieuw voorstel. Daarin staat dat een bijstandsouder kan aangeven dat zij de plicht om te zorgen voor haar kinderen zwaarder vindt wegen dan de arbeidsplicht. De gemeente moet daar ernstig rekening mee houden bij de beslissing. Dit voorstel werd uiteindelijk gesteund door VVD, D66 en de kleine christelijke partijen, waarna Rutte het overnam. De staatssecretaris nam ook een PvdA-voorstel over dat bijstandsouders een recht op kinderopvang geeft. Bij onvoldoende kinderopvang vervalt de sollicitatieplicht.

Vergoedingen

SP en GroenLinks kondigden donderdag aan dat zij volgende week tegen de nieuwe Wet werk en bijstand zullen stemmen. In de nieuwe wet, die op 1 januari van kracht moet worden, krijgen de gemeenten niet langer de bijstandsvergoedingen die ze uitkeren terugbetaald door het Rijk. In plaats daarvan krijgen ze een budget om de uitkeringen te verstrekken en om de bijstandsgerechtigden aan betaald werk te helpen. Als ze geld overhouden, mogen ze dat besteden aan andere dingen.

SP en GroenLinks stellen dat de wet gepaard gaat met bezuinigingen en dat de uitkeringsgerechtigden daarvan de dupe worden. De gemeenten mogen niet langer extra geld geven aan groepen van uitkeringsgerechtigden, maar moeten dat van huishouden tot huishouden beoordelen.

In de nieuwe wet staat niet langer dat bijstandsgerechtigden "passend werk" moeten accepteren, maar "algemeen aanvaarde" arbeid. De SGP-fractie wil dat daarbij ook rekening wordt gehouden met gewetensbezwaren, bijvoorbeeld bij werken op zondag. Rutte voelt daar niets voor.

De regeringspartijen willen dat ook in de nieuwe wet bijverdienen in de bijstand mogelijk blijft. Rutte wilde af van de bepaling in de huidige bijstandswet dat bijverdiensten tot een bepaalde grens niet in mindering worden gebracht op de uitkering.

Het CDA kwam met een voorstel om dat toch mogelijk te maken, mits het gaat om bijverdiensten die niet langer duren dan een half jaar en die uitzicht bieden op een blijvende volledige baan of deeltijdbaan. Rutte toonde zich bereid de wet in deze zin aan te passen.