PRETORIA - De nieuwe president Jacob Zuma van Zuid-Afrika moet zich serieus richten op de aanpak van de enorme werkloosheid en armoede in zijn land.

Nederland zal Zuma ''kritisch volgen'', zeker als het gaat om democratie, de vrijheid van pers en meningsuiting, en anticorruptie.

Dat stelde minister Bert Koenders (Ontwikkelingssamenwerking) zaterdag na de inauguratie van Zuma als president. Koenders woonde de bijeenkomst in Pretoria bij, evenals onder anderen oud-president Nelson Mandela.

Crisis

Zuid-Afrika lijdt zwaar onder de financiële en economische crisis. Twee vijfde van de bevolking moet rondkomen van minder dan 2 dollar per dag.

Koenders sprak in Pretoria met Zuma, Mandela en de oppositieleider Helen Zille. De minister constateerde dat Nederland wordt gewaardeerd als ''kritische vriend van Afrika''.

Vrede

De voorman van het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) zei dat hij zich in navolging van oud-president Nelson Mandela zal inzetten voor verzoening in zijn land.

''Hij heeft ons geleerd dat alle Zuid-Afrikanen evenveel aanspraak op hun land kunnen maken en dat er geen blijvende vrede kan zijn totdat wij allen, blanken en zwarten, hebben geleerd om in harmonie en vrede samen te leven'', zei de 67-jarige Zuma over Mandela.

Recessie

De nieuwe president stelde dat Mandela Zuid-Afrika op het pad van de welvaart heeft gezet en dat hij van het land een gerespecteerde natie heeft gemaakt.

Zuma beloofde dat hij de rechten van alle Zuid-Afrikanen zal beschermen. Verder wees hij erop dat de internationale economische crisis niet voorbijgaat aan Zuid-Afrika. ''Overal in de wereld gaan banen verloren.''

Zuma is beëdigd in Pretoria in aanwezigheid van een reeks bevriende staatshoofden en andere hoogwaardigheidsbekleders. Circa vijfduizend gasten hadden uitnodigingen ontvangen voor een lunch, een militaire parade en ander entertainment.

Motlanthe

Als president is Zuma de opvolger van Kgalema Motlanthe. Die volgde vorig jaar Thabo Mbeki op, toen die het onderspit dolf in een machtsstrijd met partijgenoot Zuma.

De omstreden Zuma werd in het verleden verdacht van verkrachting en betrokkenheid bij fraudeschandalen. Hij is een polygamist en heeft meerdere vrouwen.

Zimbabwe

Nederland zal uitsluitend steun geven aan Zimbabwe als het land politieke gevangenen vrijlaat en hervormingen doorzet. Minister Bert Koenders (Ontwikkelingssamenwerking) heeft dat nogmaals duidelijk gemaakt aan premier Morgan Tsvangirai van Zimbabwe.

De twee spraken elkaar zaterdag in Pretoria bij de inauguratie van Jacob Zuma als nieuwe president van Zuid-Afrika. Tsvangirai wil dinsdag met uitgangspunten komen die samenwerking mogelijk maken.

''Ik heb daarover Europees overleg georganiseerd'', aldus Koenders.

Blut

De eenheidsregering van Zimbabwe is blut. Zimbabwe heeft westerse landen miljarden aan hulp gevraagd om de economie weer op de rails te krijgen.

Westerse donoren en mensenrechtenorganisaties willen echter eerst politieke en economische hervormingen zien.

Zuma president