AMSTERDAM - Als de voormalige kampbewaker John Demjanjuk terecht moet staan, zullen vier wetenschappers van de Universiteit van Amsterdam de nabestaanden van slachtoffers van het concentratiekamp Sobibor begeleiden.

De begeleiders zijn Abram de Swaan, Selma Leydesdorff, Harmen van der Wilt en Johannes Houwink ten Cate.

Vorige week vrijdag besloot een federale rechter in de Verenigde Staten dat uitlevering van de 89-jarige Demjanjuk aan Duitsland mogelijk is.

Eerder betoogden advocaten van de meestgezochte oorlogsmisdadiger ter wereld met succes dat hij wordt verwisseld met een ander.

Medeplichtig

Demjanjuk zou medeplichtig zijn aan de moord op 29.000 joden in Sobibor. In Israël is de Oekraïner ter dood veroordeeld wegens zijn rol in vernietigingskamp Treblinka, maar daarvan is hij in hoger beroep vrijgesproken.

Als Demjanjuk wordt uitgeleverd en Duitsland besluit niet om het proces op medische gronden af te blazen, zijn de inmiddels bejaarde nabestaanden van Nederlands-joodse slachtoffers van Sobibor mede-aanklager in het proces, naast het Duitse Openbaar Ministerie.

''Iedereen denkt dat alle joden uit bezet Nederland in Auschwitz zijn vermoord, maar dat is niet waar'', zo zegt hoogleraar Holocaust- en genocidestudies Houwink ten Cate. De wetenschappers zullen de mede-aanklagers adviseren en bijstaan.

Transportlijsten

Welke Nederlandse joden precies in Sobibor zijn omgebracht, is exact na te gaan, omdat Nederland transportlijsten van Kamp Westerbork naar Sobibor bijhield.

Die namenlijsten spelen nu een belangrijke rol in de aanklacht die het OM in Duitsland heeft geformuleerd tegen de oorlogsmisdadiger, die in 1951 of 1952 naar de Verenigde Staten is gevlucht.

''Nederlandse bureaucratie'', aldus Houwink ten Cate.

Bevolkingsregister

''Alleen vanuit Nederland zijn nauwkeurige lijsten bijgehouden van wie er op transport werd gezet. Die lijsten werden weer verwerkt in het bevolkingsregister van de gemeente Hooghalen, waar Westerbork bij hoorde.

Zo kunnen er specifiek namen worden gegeven van mensen die in Sobibor werden vermoord in de tijd dat Demjanjuk daar als kampbewaker werkzaam was.''