BAGDAD/WASHINGTON/BASRA - Door aanvallen en sabotageacties is in Irak het afgelopen weekeinde weer een tiental doden gevallen. Ook ontstond grote economische schade door aanslagen op een oliepijpleiding.

Door een mortieraanval op een gevangenis zijn zaterdagavond zeker zes Iraakse gevangenen omgekomen en 59 gewondgeraakt. Het complex aan de rand van Bagdad werd driemaal beschoten, zo meldde het Amerikaanse leger zondag. Iraakse functionarissen repten zelfs over tien doden.

Drie gevangenen stierven ter plaatse, de drie anderen overleden later aan hun verwondingen. De gewonden zijn overgebracht naar een Amerikaans militair hospitaal. In de gevangenis zaten gewone criminelen, evenals Irakezen die de bezettingsmacht hadden aangevallen. Over de achtergrond van de aanslag is nog niets bekend.

Deen overlijdt

In de omgeving van de Zuid-Iraakse stad Basra is voor het eerst een Deense soldaat om het leven gekomen tijdens een schotenwisseling met gewapende Irakezen. Dat heeft het Deense leger zondag bekendgemaakt. De militair maakte deel uit van een legerpatrouille die zaterdag in gevecht kwam met acht gewapende Irakezen. Volgens een Britse legerwoordvoerder probeerden de mannen elektriciteitsdraden te stelen.

Een zegsman van het Deense leger meldde later dat het slachtoffer mogelijk door een kogel van een van zijn eigen manschappen werd geraakt. Tijdens de schietpartij kwamen ook twee Irakezen om. De overige zes zijn gearresteerd.

Tot dusver waren alleen Amerikaanse en Britse militairen het slachtoffer van aanslagen of schermutselingen. Denemarken heeft 420 militairen naar Zuid-Irak gestuurd die deel uitmaken van de internationale stabilisatiemacht. Nederland heeft ruim 1100 militairen in Irak gestationeerd, die moeten toezien op de veiligheid.

Reparatie oliepijpleiding

De reparatie van de oliepijpleiding van Irak naar Turkije die vrijdag door een sabotageactie buiten werking is gesteld, zal zeker een maand duren. Dat heeft het Amerikaanse leger zondag gemeld. De sabotage betekent een belangrijke inkomstenderving voor Irak, dat de oliedollars hard nodig heeft voor de wederopbouw van het land.

De pijpleiding werd vermoedelijk gesaboteerd met een bom. De aanslag op de enige functionerende pijpleiding had plaats nabij Baiji, ongeveer 200 kilometer ten noorden van Bagdad en veroorzaakte een grote brand. Brandweerlieden zeiden zaterdag het vuur na 24 uur blussen onder controle te hebben, maar zondag brandde het nog steeds. Volgens een Amerikaanse militair is het vuur onder controle en staat alleen achtergebleven olie in de pijpleiding in brand.

Tweede explosie

De cruciale oliepijplijn werd in de nacht van zaterdag op zondag opnieuw getroffen door een explosie. Volgens Iraakse functionarissen vond de ontploffing plaats op een plek niet ver van de plaats waar de leiding vrijdag was opgeblazen. De zegslieden gaan ook bij de tweede explosie uit van sabotage.

Oliepijpleidingen in het noorden van Irak zijn de afgelopen maanden geregeld gesaboteerd. Baiji ligt in het soennitische gebied, waar de voortvluchtige ex-dictator Saddam Hussein nog veel aanhang heeft. Zo vonden de Amerikanen de afgelopen dagen nog enkele niet-ontplofte bommen bij de pijplijn naar Turkije.

Een belangrijke waterpijpleiding in Bagdad barstte zondagochtend na een explosie, waardoor straten blank kwamen te staan en veel inwoners in het noordelijk stadsdeel zonder water kwamen te zitten. Volgens hen is er sprake van sabotage. Na enkele uren was de schade gerepareerd.