GRONINGEN - De eigenaren van het Groningse café De Kachel hoorden vrijdag een boete van 1200 euro tegen zich eisen omdat ze zes keer zijn betrapt op overtreding van het rookverbod. Vijf keer kregen zij een waarschuwing, de zesde keer een proces-verbaal.

Het Openbaar Ministerie (OM) vroeg de rechtbank in Groningen ook het café een maand te sluiten als de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) weer rokende klanten aantreft in de kroeg.

Het is de eerste rechtszaak tegen een horecagelegenheid sinds het rookverbod op 1 juli van kracht werd.

Aandacht

De zaak trok veel aandacht. Tientallen café-eigenaren, fervente rokers en andere sympathisanten verzamelden zich vrijdagochtend in De Kachel om in het begin van de middag in optocht naar de rechtbank te gaan. Onder hen was Tweede Kamerlid Rita Verdonk.

De advocaten stelden in hun verweer dat De Kachel al lang failliet was geweest als de eigenaren zich aan het rookverbod hadden gehouden. Dan was er ook geen rechtszaak geweest.

Broodwinning

De raadslieden voerden aan dat het rookverbod in de horeca de broodwinning van duizenden mensen en de Nederlandse cultuur heeft geraakt.

''In het land van gedogen, tolerantie en verdraagzaamheid is een rookverbod een inbreuk op de cultuur. Daar komt bij dat roken een legale activiteit is en dat hier wel erg heftige middelen tegen worden gebruikt.''

Vrees

Veel cafébazen zijn het niet eens met het rookverbod en vrezen op de fles te gaan. Vooral eigenaren van eenmanszaken en kleine kroegen die geen plaats hebben voor een aparte rookruimte, komen in opstand.

De horecaondernemers worden heen en weer geslingerd tussen wel of geen asbakken op tafel.

Vertwijfeling

Nu ze weten dat ze voor de rechter kunnen worden gedaagd met mogelijk een hoge boete of zelfs tijdelijke sluiting als gevolg, slaat de vertwijfeling nog harder toe.

Het laten roken van klanten in een café is een economisch delict. Er staat een maximale boete van 18.500 euro op.

Rookvrij

Een half jaar na invoering van het rookverbod was 90 procent van alle 42.500 horecazaken rookvrij. Bij cafés lag dat lager: in een kleine 80 procent werd niet gerookt.

De VWA had tot dan toe ruim 14.000 inspecties uitgevoerd. Sinds oktober richtte zij zich vooral op 'verdachte' bedrijven.

Controleurs

Ongeveer 2500 keer legden de controleurs een maatregel op, waarvan tweeduizend boetes en processen-verbaal.

In de overige gevallen ging het om een waarschuwing. Vier van de vijf sancties waren voor een café.

Economische situatie

Niet alleen het rookverbod speelt de cafés parten, ook de verslechterende economische situatie treft hen.

Woensdag bleek uit onderzoek door Koninklijke Horeca Nederland dat de omzet in de sector in het laatste kwartaal van vorig jaar met 4,9 procent is gedaald ten opzichte van dezelfde periode in 2007.

Vooral cafés en restaurants verkochten minder. Kroegen zeggen vooral minder te tappen door het rookverbod.

Uitspraak 20 februari.