DEN HAAG - PvdA, SP, GroenLinks, VVD en D66 willen uitleg van minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken) over uitlatingen van Richard L. Armitage, de voormalige onderminister van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten.

Ook het CDA vindt het belangrijk dat er duidelijkheid komt.

Armitage zegt in een donderdag gepubliceerd interview met de GPD-kranten dat de VS ''absoluut'' een verzoek hebben ingediend voor militaire steun voor de invasie van Irak in 2003.

Premier Jan Peter Balkenende beweert dat er nooit een officieel verzoek is geweest voor militaire hulp. Armitage zegt daarover: ''We hebben officiële documenten gezonden en diplomaten naar Nederland gestuurd. Ik noem dat een verzoek. Hoe iemand anders dat noemt, moet hij weten.''

Inval

Nederland heeft formeel alleen politieke steun gegeven aan de inval. Dat zou volgens Armitage geholpen hebben bij de latere benoeming van Jaap de Hoop Scheffer tot secretaris-generaal van de NAVO.

Bovendien zou hij persoonlijk hebben voorkomen dat Nederland sancties kreeg opgelegd wegens de destijds toenemende mensensmokkel vanuit Nederland naar Amerika.

Verklaringen

Volgens de PvdA lijken de beweringen van Armitage in strijd met de verklaringen van het kabinet over het al dan niet bestaan van een verzoek uit de VS.

De SP wil weten of dit waar is. Tweede Kamerlid Harry van Bommel vraagt zich verder af waarom de VS anders afzagen van sancties. Bovendien wil hij weten wat CDA-minister Verhagen vindt van de bewering over de benoeming van toenmalig CDA-minister Jaap de Hoop Scheffer van Buitenlandse Zaken tot NAVO-baas.

Reactie

''Ik kan bijna niet anders constateren dat of de Nederlandse of de Amerikaanse regering niet de waarheid spreekt'', zegt D66 Kamerlid Alexander Pechtold in een reactie. Hij vindt dat het CDA de ruimte moet geven om een onderzoek mogelijk te maken naar de totstandkoming van de Nederlandse steun aan de inval.

VVD-Kamerlid Hans van Baalen vindt het nieuws niet schokkend en zegt dat de premier best duidelijk antwoord kan geven op de vragen die er liggen. Gebeurt dat niet, dan zal de VVD toch een onderzoek naar de kwestie steunen. ''De premier draagt bij aan een ongemakkelijk gevoel. Ik denk dat de gemiddelde Nederlander er genoeg van heeft, van dit gedraai.''

Steun

Het CDA vindt het ook belangrijk dat er duidelijkheid komt over de kwestie, maar heeft zelf geen vragen geformuleerd. ''De vraag is al gesteld'', zegt Kamerlid Maarten Haverkamp. Ook binnen de CDA fractie is gediscussieerd over een onderzoek naar de totstandkoming van het besluit tot de politieke steun. Met als uitkomst: ''Wij volgen nog steeds de lezing van het kabinet''.