GAZA-STAD/JERUZALEM - Een grote Israëlische troepenmacht is zaterdagavond de Gazastrook binnengetrokken. Door Israëlische beschietingen zijn sinds het begin van die invasie al zeker 39 Palestijnen om het leven gekomen, volgens Palestijnse bronnen voornamelijk burgers. Eén Israëlische militair is gesneuveld.

Duizenden Israëlische militairen, ondersteund door artillerie, tanks, helikopters, vliegtuigen en marineschepen, waren zondag in de Gazastrook verwikkeld in hevige gevechten met Palestijnse Hamas-strijders. Palestijnse gezinnen sloegen in paniek op de vlucht.

Vijf leden van een gezin kwamen om het leven toen hun auto vlakbij Gaza-stad werd getroffen door een Israëlische tankgranaat. Gaza-stad is inmiddels omsingeld en de Gazastrook door Israëlische troepen in tweeën gesplitst. Meer dan 250.000 Gazanen zitten zonder stroom. Water en voedsel raken op, zo melden hulporganisaties.

Escalatie

Het grondoffensief is een verdere escalatie van een operatie die Israël ruim een week geleden begon. Israël wil een eind maken aan raketbeschietingen vanuit de Gazastrook, waar de Palestijnse Hamas-beweging het voor het zeggen heeft. Door die raketbeschietingen kwamen de afgelopen week vier Israëli's om het leven.

Aan Palestijnse kant vielen sinds 27 december in totaal meer dan vijfhonderd doden, onder wie meer dan tachtig kinderen. Dit hebben Palestijnse artsen zondag gemeld.

Een team van het internationale Rode Kruis dat noodhulp wil verlenen, werd zondag voor de derde achtereenvolgende dag de toegang tot de Gazastrook geweigerd.

Veiligheidsraad

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties is er in de nacht van zaterdag op zondag opnieuw niet in geslaagd het eens te worden over een resolutie over het nieuwe bloedvergieten in het Midden-Oosten. De VS vonden een door Libië ingebrachte ontwerpresolutie te pro-Palestijns.

Israël mobiliseert tienduizenden reservisten voor het offensief in de Gazastrook. Dat gaat volgens een militaire zegsman ''vele lange dagen'' duren. Hamas zei in een eerste reactie dat Israël een ''hoge prijs'' zal betalen voor de invasie en dat de Gazastrook een ''begraafplaats'' zal worden voor het Israëlische leger.

Bestand

De roep om een bestand groeit na de Israëlische invasie van de Gazastrook. Onder meer een EU-missie is naar het Midden-Oosten afgereid in een poging een bestand te bewerkstelligen.

Secretaris-generaal Ban Ki-moon van de Verenigde Naties riep op tot een onmiddellijk staakt-het-vuren. Hetzelfde deed Britse premier Gordon Brown. Die sprak van een ''gevaarlijk moment''. De Jordaanse koning Abdullah II wil dat er een einde komt aan de Israëlische ''agressie''. Parijs veroordeelde de Israëlische actie.

EU-buitenlandcoördinator Javier Solana reisde zondag nog samen met onder anderen de Tsjechische minister van Buitenlandse Zaken, Karel Schwarzenberg, naar Egypte in een poging om het geweld te stoppen.

Tsjechië is sinds 1 januari de nieuwe voorzitter van de Europese Unie. Het wordt geen gemakkelijke missie, aldus Schwarzenberg. De EU stelt 3 miljoen euro extra beschikbaar voor noodhulp aan de Palestijnen in Gaza.

Ziekenhuizen

In de ziekenhuizen in de Gazastrook heerst chaos. Artsen en verplegers kunnen de stroom gewonden amper aan, zo zeiden ooggetuigen tegen de nieuwszender al-Jazeera.

De voorraden medicijnen raken op. In grote delen van Gaza is de elektriciteit uitgevallen en zijn er geen onderdelen beschikbaar om kapotte generatoren te repareren.

Kinderen en bejaarden en de rest van de bevolking voelen zich nergens meer veilig. ''Ik heb zoiets nooit eerder gezien'', aldus een gepensioneerde arts telefonisch vanuit een ziekenhuis in de Gazastrook.

Instorten

Volgens de Verenigde Naties zitten alle ziekenhuizen in Gaza-stad nu al 48 uur zonder stroom van het elektriciteitsnet en werken nu met generatoren die ''op instorten staan''.

Dat brengt alleen al in het Shifa-ziekenhuis de levens van zeventig patiënten in gevaar die op de intensive care zijn aangesloten aan elektrische apparaten die hen in leven moeten houden. Dertig van die patiënten zijn kinderen.

De volkerenorganisatie rapporteert tevens dat artsen en verplegers door de gevechten niet naar hun werk kunnen. Ook zijn er gewonden die niet geholpen worden omdat ambulances hen wegens de voortdurende beschietingen niet kunnen bereiken.

De VN melden dat de elektriciteit in bijna de hele Gazastrook is uitgevallen. Ook is telefoneren, hetzij mobiel, hetzij via de vaste lijn, vrijwel onmogelijk geworden. Generatoren die de netwerken in de lucht hadden moeten houden, zijn uitgevallen door gebrek aan brandstof.