KIGALI - Nederland weigert de Rwandese regering een subsidie van 250.000 euro voor de ondersteuning van de komende verkiezingen, zolang niet duidelijk wordt wat het lot is van een aantal verdwenen Rwandezen die tot de oppositie kunnen worden gerekend. De ministers De Hoop Scheffer (Buitenlandse Zaken) en Van Ardenne (voor Ontwikkelingssamenwerking) hebben dat de huidige Rwandese president Kagame maandag te verstaan gegeven.

De beide bewindslieden maken deze week een gezamenlijke reis door het Grote-Merengebied. Maandag vonden gesprekken plaats met leden van de regering van Kagame. Op 25 augustus vinden presidentsverkiezingen plaats, een maand later gevolgd door een parlementsverkiezing.

Tijdens het open, maar kritische onderhoud tussen Kagame en de Nederlandse ministers kregen zij geen bevredigende antwoorden op de verdwijningen. Nederland beschikt over een lijst met vijf namen en functies. Kagame beloofde dat de ambassade wellicht al binnen enkele dagen over het politierapport zou kunnen beschikken. Als dat wel bevredigend is, komt de subsidie alsnog vrij

Verdere verbetering

De Hoop Scheffer en Van Ardenne erkenden na afloop van de gesprekken dat er van goed bestuur in het kleine overbevolkte Centraal-Afrikaanse land nog niet echt sprake is. "Maar het is wel goed genoeg om vertrouwen te hebben in verdere verbetering," zei De Hoop Scheffer op een persconferentie.

Nederland wil het voortouw nemen bij het opzetten van een effectief beleid voor de regio. Omdat Nederland geen koloniaal verleden heeft in Afrika en in de regio ook geen grote bedrijfsbelangen waarmee het rekening moet houden, maar wel een grote zak met geld, kan Den Haag als katalysator optreden voor de Europese Unie. Brussel heeft volgens De Hoop Scheffer zich te weinig bemoeid met de regio die al jaren verscheurd wordt door burgeroorlogen.

Intensieve relatie

Rwanda behoort tot de vijf landen in regio waarmee Nederland een meer intensieve relatie wil behouden om bij te dragen aan een einde aan de conflicten rond de Grote Meren. Het wordt, zegt de bewindsman een zaak van lange adem. Rwanda is wel een van de weinige landen in Afrika die verkiezingen houden binnen de afgesproken termijn.

De critici van Kagame wijzen erop dat hij erop uit is iedereen aan het programma van zijn partij de RPF, te onderwerpen. De genocide onder zijn stamverwanten in 1994 speelt daarin een belangrijke rol. Eerst was het politieke bestuur van het land aan de beurt en nu probeert hij de pers en de niet gouvermentele organisaties in zijn keurslijf te dwingen, zegt een lid van een mensenrechtenorganisatie. Als de president zich niet open stelt voor een constructieve dialoog met andersdenkenden, gaat het weer mis met het land, luidt de waarschuwing.

De verkiezingen noemen deze critici een farce. De uitslag is al bekend. Van een oppositiekandidaat of -partij is geen sprake. Zodra iemand of zijn organisatie een bedreiging vormt voor de macht van de RPF, worden deze tegenstanders uitgeschakeld omdat zij de staat in gevaar brengen door verdeeldheid langs etnisch lijnen te scheppen.

Onbetrouwbare partner

De beide bewindslieden willen niet aan de conclusie dat de Rwandese regering een onbetrouwbare partner zou zijn. "Je kan van een land dat nog geen tien jaar geleden getroffen werd door een enorme genocide, niet verwachten dat het allemaal snel zal gaan. De verwerking van Srebrenica is in ons land ook nog steeds niet afgesloten", zei De Hoop Scheffer.