DEN HAAG - De provincie Zuid-Holland adviseert donderdag haar inwoners om geen langdurige zware inspanningen te verrichten in de buitenlucht. De provincie heeft dit gedaan in verband met de smogvorming. Het advies om het buiten rustig aan te doen geldt tot donderdagavond 20.00 uur.

Volgens de provincie kan het verrichten van zware inspanning leiden tot klachten aan de luchtwegen. De kans op astma-aanvallen, vooral bij Cara-patiënten, neemt bij smogvorming toe. Binnenblijven is niet noodzakelijk, aldus de provincie.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu RIVM waarschuwde donderdagmiddag voor ernstige smog in Gelderland en Oost-Brabant. Die wordt veroorzaakt door hoge ozonconcentraties. De komende uren zal de luchtvervuiling in het land verder oplopen. Vermoedelijk komen de hoogste concentraties in het oosten van het land voor. In Zeeland was woensdagavond al sprake van ernstige smog. Donderdagochtend was de smogvorming verminderd tot matig, meldde het RIVM.

Naar verwachting zal de wind vrijdag in grote delen van Nederland naar het westen draaien, waardoor de kans op hoge concentraties iets kan afnemen. Het RIVM verwacht echter dat ook de komende dagen nog kans is op matige en mogelijk ernstige smog.

Ozon is vooral in de zomer de belangrijkste veroorzaker van de luchtvervuiling. De concentratie wordt uitgedrukt in microgrammen per kubieke meter lucht. De EU-norm waarboven sprake is van ernstige smog, is 240 microgram. Ozon is niet te zien, maar wel te ruiken.

De milieudienst in het Rijnmondgebied DCMR heeft donderdag code voor reactieve koolwaterstoffen ingesteld. Dinsdag gold nog code als voorwaarschuwing. Moesten bedrijven in het Rijnmondgebied eerst nog de verlading van koolwaterstoffen, zoals oplosmiddelen, melden, bij code 2 moeten ze de verladingen met 50 procent verminderen. Het schoonmaken van industriële fornuizen of het verwijderen van roetaanslag in schoorstenen moet worden uitgesteld.

Dit alles heeft te maken met ozonconcentraties die weer leiden tot smogvorming. Luchtverontreiniging met verhoogde concentraties ozon ontstaat onder invloed van zonlicht uit koolwaterstoffen en stikstofoxiden.

De DCMR heeft tevens stankcode 1 doen uitgaan. Deze code is een voorwaarschuwing aan de industrie. Verladingen van stinkende producten moeten de bedrijven vanaf donderdag bij de milieudienst melden. Sinds dinsdag zijn er bij de DCMR 21 klachten over stank binnengekomen. Volgens de dienst neemt de luchtverontreiniging toe, omdat er nauwelijks wind staat en er de komende dagen ook geen wind wordt verwacht.

De oorzaak van de smog is het zeer warme zomerweer met intense zonnestraling, in combinatie met de aanvoer van ozon uit buurlanden. Vooral ernstige smog kan leiden tot allerlei klachten, zoals hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid of een onbehaaglijk gevoel. De provincie Zuid-Holland adviseert mensen met klachten waarvan niet duidelijk is of ze een gevolg van smog zijn, de huisarts of specialist in te schakelen.