UTRECHT - De Nederlandse Spoorwegen verhogen de prijs van het treinkaartje in 2003 met ruim 9 procent. De maatregel, die donderdag werd aangekondigd, veroorzaakte een storm van kritiek. De Tweede Kamer is fel tegen. Reizigersorganisatie Rover bereidt publieksacties voor.

Minister De Boer van Verkeer en Waterstaat zei "teleurgesteld" te zijn in de NS. Hij lijkt machteloos te staan. De prijsverhoging is toegestaan volgens het contract tussen NS en Rijk, merkte de LPF-bewindsman op. "Ik zal mijn ongenoegen bij de NS kenbaar maken."

Honderden banen weg

De NS zei ook te verwachten honderden banen te moeten schrappen onder het kantoorpersoneel. FNV Bondgenoten vreest dat het gaat om tussen de 1000 en 1200 banen. De vakbond zal hoe dan ook geen gedwongen ontslagen accepteren.

Ruim negen procent prijsverhoging

De verhoging van het treinkaartje gebeurt in twee stappen. Per 1 januari gaat de prijs met 4,9 procent omhoog. Op 1 juli volgt een een stijging met 1,4 procent plus de inflatie. Die is naar verwachting 2,75 procent, zodat de totale prijsverhoging ruim boven de 9 procent uitkomt.

De NS had eerder besloten de prijzen over 2002 niet te verhogen, gezien de vertragingen en het tekort aan treinen. Volgens Rover, de Consumentenbond en andere organisaties breekt de NS die belofte door de prijsverhoging van dit jaar volgend jaar alsnog door te voeren. Minister De Boer merkte op dat de spoorwegen "tegen de geest van de eigen belofte" handelen.

Reizigers- en consumentenorganisaties wezen erop dat de kwaliteit van het treinvervoer nog steeds te wensen overlaat. Zij vinden dat De Boer het prestatiecontract met de NS moet openbreken, teneinde de prijsverhoging tegen te houden.

Zeven miljoen euro verlies

NS-directeur A. Meerstadt erkende dat de prijsverhoging moeilijk uit te leggen valt. Maar er is volgens hem niet aan te ontkomen. Het bedrijf staat er financieel niet goed voor. Over het eerste halfjaar leed de NS met de reizigersdivisie, de kernactiviteit, een verlies met 7 miljoen euro. Het totale concern boekte wel winst, maar die lag met 27 miljoen euro 64 procent lager dan in het eerste halfjaar van 2001.

Behalve de prijsverhoging kondigde de NS ook aan dat er mogelijk honderden banen moeten worden geschrapt. Ook aan die maatregel valt volgens de directie niet te ontkomen om het bedrijf financieel op orde te krijgen. "Daarvoor moeten de kosten omlaag en de tarieven omhoog", vatte Meerstadt samen.

FNV Bondgenoten vreest dat er banenverlies dreigt voor tussen de 1000 en 1200 NS'ers. De vakbond verwacht dat de maatregelen niet tot een gezonder bedrijf zullen leiden, maar de NS juist instabieler maken. "Sinds 1995 is de NS aan het reorganiseren en tot nu toe heeft geen enkele reorganisatie er voor kunnen zorgen dat het beter met het bedrijf gaat. De financiële problemen worden opnieuw afgewenteld op de reiziger en het personeel."