ROTTERDAM - Prins Willem-Alexander heeft, als regent van de stichting Praemium Erasmianum, vrijdag de Erasmusprijs uitgereikt aan de Brits-Nederlandse auteur en journalist Ian Buruma.

Buruma (1951) kreeg de prestigieuze prijs, waaraan een bedrag van 150.000 euro is verbonden, tijdens een bijeenkomst in de Grote of St. Laurenskerk in Rotterdam. Ook koningin Beatrix en prinses Máxima waren daarbij aanwezig.

Thema

De Erasmusprijs heeft dit jaar als thema 'De Nieuwe Kosmopoliet'. Volgens het bestuur van de stichting Praemium Erasmianum voldoet uitgerekend Buruma aan deze kwalificatie. Zo studeerde hij Chinees in Leiden en Film in Tokio.

Buruma was redacteur van The Far Eastern Economic Review en van The Spectator. Sinds 2003 is hij hoogleraar democratie, mensenrechten en journalistiek aan het Bard College in New York. Dit jaar bezet hij de Cleveringa-leerstoel aan de Universiteit Leiden.

Eredoctoraat

Buruma was verder actief in Boedapest, Berlijn en Washington. Hij is lid van de wetenschappelijke adviesraad van het Einstein Forum in Potsdam en bestuurslid van Human Rights in China in New York. Buruma heeft veel geschreven over Japan, China, Azië en de vaak problematische verhoudingen van deze landen en dit continent tot het Westen.

In 2004 ontving hij een eredoctoraat van de Rijksuniversiteit Groningen. In 2006 kreeg hij voor zijn boek Murder in Amsterdam over de moord op Theo van Gogh de Los Angeles Times Book Prize for the Best Current Interest Book. Met het thema van De Nieuwe Kosmopoliet vraagt de stichting aandacht voor het spanningsveld dat bestaat tussen het morele ideaal van een grenzeloze samenleving zonder barrières en de praktijk van alle dag.

"Die wordt juist dikwijls getekend door een sterke ervaring van begrenzing, een praktijk die spanningen en oorlogen kent, veroorzaakt door ongelijke verdeling van informatie, grondstoffen en rijkdom, door verschillende sociaalpolitieke systemen en tradities en door andere splijtstof die een vreedzaam samenleven van burgers belemmerd", aldus prins Willem-Alexander.

Geworteld

Voor mondiale problemen, zoals milieuvervuiling en klimaatverandering, is volgens de prins een aanpak nodig die staten en gemeenschappen overstijgt. "Maar dat universele verantwoordelijkheidsgevoel moet wel ergens geworteld zijn. Anders wordt de kosmopolitische houding zo makkelijk vrijblijvend. Een lokale verankering, een ergens thuis horen, hoeft niet strijdig te zijn met de kosmopolitische uitdaging."

De Erasmusprijs, die 50 jaar geleden door prins Bernhard in het leven werd geroepen, wordt jaarlijks toegekend aan een persoon die een voor Europa buitengewoon belangrijke bijdrage heeft geleverd op cultureel, sociaal of sociaal-wetenschappelijk gebied. Met de prijs bevindt Buruma zich in eerbiedwaardig gezelschap. Eerdere laureaten zijn Charles Chaplin (1965), Henry Moore (1968), Václav Havel (1986), Bernard Haitink (1991), Jacques Delors (1997) en Hans van Manen (2000).

Erasmusprijs