DEN HAAG - Journalisten, bloggers en andere publicisten kunnen hun bronnen straks beter beschermen. Minister Ernst Hirsch Ballin van Justitie doet een voorstel om het zwijgrecht wettelijk te regelen.

De bewindsman heeft besloten om in zijn dinsdag gepubliceerde wetsvoorstel geen strikte omschrijving te geven van 'de journalist'. Hij wil dat ook andere mensen die via de media deelnemen aan het publieke debat, hun bronnen kunnen beschermen, zoals bloggers en opiniemakers.

Hirsch Ballin wil hen geen volledige bronbescherming geven. Grote belangen kunnen zwaarder wegen dan het zwijgrecht. Het beëindigen van bijvoorbeeld een kaping of gijzeling kan aanleiding geven het zwijgrecht te doorbreken. De rechter moet beslissen of een journalist terecht een beroep doet op het zogenoemde verschoningsrecht.

Bron

Dit recht wordt nu wettelijk geregeld na een vermaning van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Dit hof oordeelde vorig jaar dat het Openbaar Ministerie (OM) de rechten van journalist Koen Voskuil schond door hem achttien dagen vast te houden omdat hij weigerde een bron te onthullen. Die uitspraak was voor Hirsch Ballin aanleiding met een nieuwe wet te komen.

Het wetsvoorstel regelt ook dat mensen die zich ten onrechte op het zwijgrecht beroepen minder lang in gijzeling gehouden kunnen worden. Hirsch Ballin vindt dat mensen maximaal zestien dagen vastgehouden mogen worden. Nu is dat nog dertig dagen.

Gijzeling

De verkorting geldt ook voor de vier andere beroepsgroepen die hun bronnen kunnen beschermen: artsen, advocaten, notarissen en geestelijken. Bij een gijzeling moet na zes dagen worden bekeken of het nog wel zinvol is iemand vast te houden.

De minister van Justitie heeft zijn voorstel dinsdag voor advies rondgestuurd naar verschillende instanties. Hij heeft het wetsvoorstel opgesteld na overleg met de Nederlandse Vereniging van Journalisten en het Genootschap van Hoofdredacteuren.

Positief

De NVJ noemt de wettelijke regeling een positieve eerste stap. "Gijzelingszaken, zoals die van Telegraafjournalisten Mos en De Haas zullen hiermee minder snel aan de orde zijn", aldus de journalistenbond.

De NVJ vindt het wel "een gemiste kans" dat telefoontaps, het opvragen van telefoon- en mailgegevens en invallen op redacties niet met zoveel woorden in het wetsvoorstel zijn genoemd. "Die kunnen óók schending van de bronbescherming opleveren."