RAMALLAH/JERUZALEM - De protesten tegen de bouw van de veiligheidsmuur die Israël langs de Westelijke Jordaanoever bouwt, worden steeds heviger. Bij een demonstratie bij een van de openingen in de muur raakten maandag vijf buitenlandse vredesactivisten gewond. De omstreden muur staat hoog op de agenda bij de ontmoeting dinsdag tussen de Israëlische premier Sharon en de Amerikaanse president Bush in Washington.

Ongeveer honderd leden van de Internationale Solidariteitsbeweging (ISM) haalden maandag samen met ongeveer vijfhonderd Palestijnen een poort neer in de muur bij het dorp Anin, toen het leger het vuur op de menigte opende met rubber- en gewone kogels. Een van de vijf activisten die werden geraakt, een Amerikaan, zou zwaargewond zijn geraakt.

Boeren

Het ISM voert al weken een agressieve campagne tegen de muur en de wegblokkades die de bewegingsvrijheid van de bewoners van de Westelijke Jordaanoever belemmeren. De internationale organisatie is daarom onlangs door Israël op een zwarte lijst gezet. Het deel van de muur dat maandag werd aangevallen staat diep in Palestijnse gebied. De poort erin is ingebouwd om boeren die door de muur zijn gescheiden van hun land door te laten, maar is altijd dicht gebleven, aldus het ISM.

Israël is een jaar geleden begonnen met de bouw van de grotendeels betonnen grensmuur langs en in de Westelijke Jordaanoever. De muur heeft al voornaamste doel Palestijnse zelfmoordenaars tegen te houden. Het eerste deel van de muur, dat ruim 140 kilometer lang is en waarvoor ruim 1000 hectare land van Palestijnen is onteigend, is inmiddels klaar. De ingebruikname ervan, die voor donderdag gepland stond, is op last van het Israëlische ministerie van Defensie uitgesteld.

'Probleem'

Het besluit is volgens Israëlische media genomen om de ontmoeting van premier Sharon met de president Bush dinsdag in Washington niet onder druk te zetten. Bush omschreef de muur tijdens het bezoek van de Palestijnse premier Abbas vorige week als "een probleem", bij de realisatie van de 'routekaart' voor de vrede tussen Israël en de Palestijnen. Om de Amerikanen gunstig te stemmen kondigden Israëlische regeringsfunctiopnarissen zondag al aan dat Sharon binnenkort 540 Palestijnse gevangenen vrij zal laten, onder wie tweehonderd leden van Hamas en Islamitische Jihad.

De functionarissen zeiden dat de stap is bedoeld om de positie van Abbas te versterken, maar de Palestijnse minister van Gevangeniszaken noemde de aangekondigde maatregel een publiciteitsstunt.

VN-toezicht

In de marge van de werkelijke beslissingsmacht heeft de voormalige Israëlische premier Shimon Peres maandag ervoor gepleit dat de oude stad van Jeruzalem in de toekomst onder VN-toezicht wordt geplaatst. Volgens de leider van de Arbeidspartij moeten de nieuwere delen van de stad worden verdeeld onder de Israëlische en Palestijnse staat. Die kunnen dan allebei van Jeruzalem hun hoofdstad maken.

De status van het decennia oude deel van Jeruzalem is het grootste struikelblok in de vorming van een Palestijnse staat. Het gebied, dat in 1967 door het Israëlische leger werd bezet, heeft zowel voor joden, moslims als christenen grote waarde. In de onderhandelingen tussen Israël en de Palestijnen is de vraag wie de bevoegdheid over het gebied krijgt, steeds vooruitgeschoven.