GOMA/KINSHASA - Tutsi-rebellen in het oosten van de Democratische Republiek Congo rukken op naar de stad Rutshuru. Er werd dinsdag gevochten op luttele kilometers van de stad.

Volgens hulpverleners is 'totale paniek' uitgebroken onder de burgerbevolking. De VN houden rekening met tienduizenden nieuwe vluchtelingen.

CNDP

Het regeringsleger van Congo bereidt de terugtocht voor uit de stad, op de vlucht voor de zwaar gewapende rebellenbeweging CNDP van de opstandige Tutsi-generaal Laurent Nkunda.

"De situatie is zeer ernstig", zei kolonel Delphin Kahimbi, de hoogste verantwoordelijke voor het leger in het gebied. "Het zal niet lang duren voordat we hier weg moeten. Het leger garandeert de veiligheid niet meer", aldus Kahimbi.

Een poging om zo'n vijftig buitenlandse hulpverleners uit Rutshuru te evacueren, is dinsdag mislukt.

Vredesmacht

Monuc, de VN-vredesmacht in Congo, probeerde dinsdag het offensief van Nkunda een halt toe te roepen door de rebellen vanuit helikopters te beschieten. De rebellen begonnen drie dagen geleden een offensief in de provincie Noord-Kivu, nabij de grens met Rwanda.

Rutshuru is een strategisch belangrijke plaats op de weg naar de 100 kilometer zuidelijker gelegen hoofdstad van de provincie, Goma.

Vrede

Het is officieel vrede in Congo, sinds in 2003 een einde kwam aan een jarenlange oorlog die aan meer dan vijf miljoen mensen het leven heeft gekost. In het oosten van het enorme land bleef het echter onrustig.

Nkunda's CNDP (Nationaal Congres voor de Verdediging van het Volk) verwijt het regeringsleger dat het heult met de Democratische Krachten voor de Bevrijding van Rwanda (FDLR).

Hutu

Die militie, die in het grensgebied in het oosten van Congo actief is, bestaat uit Hutu-strijders die betrokken waren bij de genocide in Rwanda in 1994. Toen werden honderdduizenden Tutsi's en gematigde Hutu's in stukken gehakt of anderszins vermoord door radicale Hutu's.

Door een burgeroorlog die tegelijkertijd met de volkenmoord plaatsvond, kwam de Tutsi-minderheid in Rwanda aan de macht.

Genocideplegers en bange Hutu-burgers weken uit naar het buurland Congo. Gewapende Hutu's vallen volgens Nkunda Congolese Tutsi's lastig. Hij zegt dat hij die moet beschermen en daarom zijn militie niet kan ontwapenen, zoals in het vredesakkoord van 2003 is afgesproken.

Vluchtelingen

Volgens de VN zijn de afgelopen twee jaar door de gevechten in Noord-Kivu al bijna een miljoen mensen op de vlucht geslagen. Artsen zonder Grenzen blijft vooralsnog actief in de Congolese provincies Noord- en Zuid-Kivu.

Dat heeft een woordvoerder van AzG in Nederland dinsdag laten weten. AzG heeft honderden lokale en tientallen internationale medewerkers in het door geweld geteisterde gebied. Onder hen zijn vier Nederlanders.