BAGDAD/DUBAI - Aanhangers van de verdreven Iraakse president Saddam Hussein hebben donderdag gezworen de dood van diens zonen Uday en Qusay te wreken. Zij kondigden aan het aantal aanvallen op Amerikaanse militairen en "collaborateurs" in Irak op te voeren.

De boodschap stond op een video die het Arabische station al-Arabiya donderdag uitzond. De personen op de band beweren leden van de Fedayeen Saddam te zijn, een paramilitaire organisatie die door Uday Hussein werd geleid. Uday en zijn broer waren eerder deze week in het Noord-Iraakse Mosul door Amerikaanse troepen gedood.

Jihad

"De bezettingsmacht zegt dat het doden van Uday en Qusay het aantal aanslagen zal verminderen. Wij vertellen hun dat de aanslagen zullen toenemen", aldus een gemaskerde strijder. Hij voegde eraan toe dat de "jihad (heilige oorlog) tegen de ongelovigen zal worden voortgezet" en hij dreigde verder Irakezen te doden die "collaboreren" met de Amerikaanse troepen.

Minister van Defensie Rumsfeld kondigde de publicatie van de foto's aan "om het Iraakse volk te laten zien dat Uday en Qusay echt dood zijn". Hij verdedigde later donderdag op een persconferentie zijn besluit om de foto's vrij te geven. Hij wees op de buitengewone situatie in Irak, die de "hoogst ongebruikelijke stap" zou rechtvaardigen.

Bijzonder slechte figuren

Volgens Rumsfeld wilde het ministerie met de beelden van de twee "bijzonder slechte figuren" de Iraakse bevolking duidelijk maken dat het bewind van de verdreven president definitief ten einde is. Met de publicatie wijkt Washington af van de historisch gegroeide praktijk om foto's van Amerikaanse gesneuvelden of gedode vijanden in de regel niet vrij te geven.

De aankondiging van vergelding kwam juist op de dag dat de Amerikanen door het tonen van foto's van de gedode Hussein-broers het tegendeel wilden bereiken. Washington hoopt door het vrijgeven van beelden van de alom gevreesde Uday en Qusay het verzet te breken en bij de argwanende bevolking steun te krijgen voor een democratische opbouw van Irak.

Echt dood

Minister van Defensie Rumsfeld kondigde de publicatie van de foto's aan "om het Iraakse volk te laten zien dat Uday en Qusay echt dood zijn". Onderminister van Defensie Wolfowitz wees er tijdens een briefing van het Pentagon op dat het geweld tegen Amerikaanse troepen in Irak mogelijk zal afnemen als de Verenigde Staten het bewijs leveren dat Saddams zonen echt dood zijn.

Iraki's reageerden donderdagavond uiteenlopend op de foto's van de hoofden van de twee mannen. Volgens sommigen waren het onmiskenbaar Uday en Qusay. Anderen hadden het beter gevonden als er een video was getoond met opnames van de complete lichamen. Zij bleven sceptisch.

De verwachting van de Verenigde Staten dat zij door het uitschakelen van Uday en Qusay Hussein de verzetshaarden in Irak een belangrijke slag hebben toegebracht, komt vooralsnog niet uit.

Vijf doden

Bij een aanval donderdagmorgen in de buurt van Mosul kwamen drie Amerikaanse militairen om. Het waren soldaten van een divisie die bij de uitschakeling van de Hussein-broers dinsdag in Mosul was betrokken. In het centrum van Bagdad stierven donderdagmorgen twee Irakezen nadat hun auto door Amerikaanse militairen onder vuur was genomen. De Iraki's waren in volle vaart op een controlepost afgereden.

De Amerikaanse onderminister Wolfowitz erkende tijdens de briefing op het ministerie dat Washington in de campagne tegen het regime van Saddam Hussein fouten heeft gemaakt. De tweede man van het Pentagon stelde dat de regering-Bush een inschattingsfout maakte door er vanuit te gaan dat een groot deel van het Iraakse leger naar de Amerikanen zou overlopen. "Bovendien konden we ons voor de oorlog niet voorstellen dat de bende van sadisten en gangsters die Irak 35 jaar lang hebben geleid, zouden doorvechten in wat soms een guerrillaoorlog wordt genoemd", aldus Wolfowitz.

Burgerlijk korps

De Amerikaanse bewindvoerder in Irak, Paul Bremer, kondigde maatregelen aan om de veiligheid in het land te vergroten. Hij begint met het werven en opleiden van militairen voor een nieuw leger van vrijwilligers. Verder gaan de Amerikanen acht bataljons voor een burgerlijk defensiekorps vormen en wordt de grensbewaking nieuw leven ingeblazen.