STRAATSBURG - De prominente Chinese dissident Hu Jia krijgt de Sacharov-mensenrechtenprijs van het Europees Parlement. Dat hebben de fractievoorzitters in het Europees Parlement donderdag besloten.

Ze leggen daarmee protesten van de Chinese regering tegen Jia's kandidatuur naast zich neer. "Hu Jia is een echte voorvechter van mensenrechten in de Volksrepubliek China. Het Europees Parlement zendt een duidelijk signaal van steun uit aan iedereen die de mensenrechten in China wil bevorderen", liet de voorzitter van het parlement, Hans-Gert Pöttering weten.

Hu zit een straf uit van 3,5 jaar wegens het ondermijnen van het gezag van de staat. De dissident plaatste kritische artikelen op internet en nam in interviews met buitenlandse journalisten geen blad voor de mond. Zijn vrouw Zeng Jinyan zet zijn werk voort en houdt een weblog bij nu haar man in het gevang zit.

Pas nog werd hij in de gevangenis in de isoleercel gezet, omdat hij zijn medegevangenen vertelde over de slechte mensenrechtensituatie in China.

Aids

De 35-jarige Hu verzet zich tegen het communistische regime. Hij vecht onder meer voor verbetering van de situatie van mensen met hiv en aids. Ook zet hij zich in voor het milieu en voert campagne voor de vrijlating van politieke gevangenen. De Olympische Spelen waren volgens Hu een zegen, omdat de internationale aandacht zou zorgen dat aan het communisme "geknaagd" zou worden en "de weg naar democratie verkort" zou worden.

'Crimineel'

Zijn activisme schiet de leiders van de Volksrepubliek in het verkeerde keelgat. Toen bleek dat Hu mogelijk de Nobelprijs voor de Vrede zou krijgen, reageerde Peking woedend. "Iedereen weet dat Hu een crimineel is", zei een zegsman van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Hij voegde eraan toe dat China verwachtte dat het comité "de juiste persoon" zou kiezen voor de prijs.

Ook nu Hu de Sacharovprijs heeft gekregen, reageert Peking ontstemd. "We zijn tegen bemoeienissen met binnenlandse aangelegenheden die plaatsvinden onder het mom van mensenrechten", aldus een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken. "Om een prijs te geven aan zo'n crimineel betekent inmenging in China's soevereiniteit en druist tegen het doel van de prijs in."

De Chinese druk lijkt juist averechts te hebben gewerkt. "Peking voerde een hevige lobby om de prijs niet aan Hu Jia toe te kennen, maar de onderscheiding van deze door Hu zeer verdiende prijs laat zien dat de Europese parlementsleden niet tot zwijgen gebracht kunnen worden zoals dat bij zoveel Chinese dissidenten gebeurt", zei de Britse woordvoerder buitenlandse zaken van de conservatieve fractie in het parlement.

Sympathiek

Li Jinsong, de advocaat van Hu, sprak de hoop uit dat de Chinezen zijn cliënt met andere ogen gaan zien, nu hij met de Sacharovprijs is onderscheiden. "Ik hoop dat de Chinese bevolking overtuigd raakt dat Hu een goed en sympathiek persoon is, die van zijn land houdt", aldus Li tegen het Spaanse persbureau EFE.

Europarlement

De Sacharovprijs is ingesteld door het Europees Parlement om mensen te eren die opkomen voor de mensenrechten en de democratie. Eerder werden onder andere Nelson Mandela, Alexander Dubcek en de Argentijnse Moeders van het Plaza de Mayo gelauwerd. Winnaars ontvangen naast de titel een geldbedrag van 50 duizend euro.

De prijs wordt dit jaar voor de twintigste keer vergeven. Ook de voormalige Wit-Russische presidentskandidaat Aleksandr Kozulin en de Congolese priester Apollinaire Malu Malu, voorzitter van de onafhankelijke kiescommissie in zijn land, waren genomineerd. De prijs wordt op 17 december in Straatsburg uitgereikt.