DEN HAAG - Banken en verzekeraars in Nederland kunnen rekenen op miljarden euro's aan steun van de overheid. Het kabinet heeft per direct 20 miljard euro uitgetrokken om gezonde bedrijven in de financiële sector te steunen.

Dat heeft minister Wouter Bos van Financiën donderdagavond gezegd tijdens een ingelaste persconferentie. Hij wil "in essentie gezonde ondernemingen" beschermen tegen de schokken die de kredietcrisis teweeg brengt.

Een kapitaalinjectie moet het eigen vermogen van banken en verzekeraars op peil houden. Toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) bepaalt welke financiële buffers bedrijven in de financiële sector moeten aanhouden.

De kapitaalinjectie is nodig omdat de situatie in de financiële sector de afgelopen dagen verder is verslechterd. Minister Bos en DNB-president Nout Wellink wezen erop dat andere landen ook financiële steun verlenen.

Aandelenbelang

Steun van de overheid kan bijvoorbeeld worden verleend in ruil voor een aandelenbelang in het betrokken bedrijf. Het is nog niet bekend welke ondernemingen een beroep willen doen op de regeling. "Het geld hoeft niet per se uitgegeven te worden", zei Wellink. "Het is beschikbaar."

Hij benadrukte dat de steun voor alle financiële ondernemingen geldt, ongeacht hun omvang. De overheid verwerft het benodige bedrag via een staatslening.

Fractievoorzitters

Minister Bos heeft donderdagavond voorafgaand aan de bekendmaking geprobeerd alle fractievoorzitters in de Tweede Kamer in te lichten. Bij de reddingsoperatie van de Nederlandse Fortis-onderdelen kon hij dat door tijdsdruk en beursregels niet doen. Premier Jan Peter Balkenende was wegens privéomstandigheden niet bij de presentatie van het steunplan.

PvdA-Tweede Kamerlid Paul Tang noemde de kapitaalinjectie "een welkom signaal". Hij wees erop dat het geen onvoorwaardelijke steun is, omdat het geld alleen beschikbaar is voor gezonde bedrijven. Coalitiegenoot CDA vindt het goed dat "klip en klaar" aangegeven is dat ons land geen degelijke financiële onderneming zal laten omvallen.

Blanco cheque

Agnes Kant van oppositiepartij SP vroeg het kabinet om opheldering over de voorwaarden voor de steun. "Dat is cruciaal." VVD'er Frans Weekers toonde begrip voor de voortvarende aanpak van de crisis. De liberalen willen de Nederlandse economie veiligstellen, maar benadrukken dat ze het kabinet geen blanco cheque geven.

De Tweede Kamer wil dat het kabinet in een brief uitleg geeft over de kapitaalinjectie. Komende dinsdag onderbreekt het parlement het herfstreces om te debatteren over de miljardensteun.

Marktwerking

Als voorwaarden voor steun stelt de overheid dat de financiële risico's voor haar beperkt blijven, de marktwerking in de sector niet wordt verstoord en "oneigenlijk" gebruik niet plaatsvindt.

Het Verbond van Verzekeraars heeft verheugd gereageerd op het steunplan. "De schokken die op dit moment wereldwijd op het financiële systeem inwerken, zijn ongekend hevig en rechtvaardigen de maatregelen", aldus de koepel van verzekeringsbedrijven.

Goed besluit

De miljardeninjectie is een goed besluit waarmee Nederland proactief optreedt. Dat zei Age Bakker, de Nederlandse bewindvoerder bij het Internationaal Monetair Fonds (IMF), in een reactie.

"Banken krijgen een financiële injectie, er wordt voor liquiditeit gezorgd en spaarders zijn zeker dat hun geld veilig is."

Te weinig kapitaal

Volgens Bakker is het grootste probleem in de huidige crisis dat banken te weinig kapitaal hebben, waardoor de kredietverlening stilvalt. " Bij eerdere crises, bijvoorbeeld in Japan, is gebleken dat het niet werkt om elke keer een klein beetje te doen. Het is beter om in een keer een omvangrijk plan te maken, zoals de Scandinavische landen in de jaren negentig hebben gedaan toen hun bankwezen in de problemen kwam. Daar heeft de belastingbetaler uiteindelijk zijn geld teruggezien."

Sentiment

Het plan van Bos zal het sentiment op de aandelenbeurs niet ten goede komen. Dat zei handelaar Rob Koenders van Harmony Vermogensbeheer vrijdag.

"Dergelijke plannen jagen beleggers alleen maar meer schrik aan en de beurzen kampen al met een acceleratie van paniek", aldus Koenders. Hij verwacht dat de Europese beurzen vrijdag openen met verliezen tussen de 6 en 10 procent. "Een krach".

Vangnet

Volgens Koenders moet het plan van Bos meer gezien worden als vangnet dan als reddingsactie. "Bedrijven moeten het zelf zien te rooien, lukt dat niet dan kunnen ze op die 20 miljard terugvallen. Dat betekent wel dat die bedrijven zwaar in de problemen zitten."

De belangrijkste graadmeter in Amsterdam sloot donderdag met een verlies van 1,3 procent op 281,97 punten. De MidKap eindigde met een winst van 0,5 procent op 400,39.

ING

Bankverzekeraar ING vindt de maatregel "belangrijk en noodzakelijk om het vertrouwen te herstellen en stabiliteit te creëren van het Nederlandse financiële systeem".

"Als een financieel solide organisatie, zal ING de plannen en de mogelijke gevolgen bestuderen", aldus ING in de verklaring.

SNS

Bank en verzekeraar SNS Reaal zegt de maatregel niet nodig te hebben. "We kunnen altijd een beroep doen op de 500 miljoen euro van de Stichting Beheer SNS Reaal."

SNS Reaal is een van de grotere spelers in Nederland voor particulieren en het midden- en kleinbedrijf.

Zie ook:

Alles over de kredietcrisis op NUzakelijk.nl.