Mensenrechtenorganisatie valt De Hoop Scheffer aan

BISJKEK - Een aantal mensenrechtenorganisaties in Kirgizië heeft woensdag geprotesteerd tegen plannen van de OVSE om 3 miljoen euro te steken in een project dat de Kirgizische politie moet hervormen. De organisaties vrezen dat de politie de training en nieuwe wapens zal gebruiken om nog harder tegen de eigen bevolking op te treden. Vorig jaar maart schoot de politie bij een uit de hand gelopen demonstratie in het zuiden van het land vijf burgers dood.

De vrouwelijke leiders van de organisaties protesteerden woensdag bij het OVSE-kantoor in de hoofdstad Bisjkek, waar zij demonstratief weigerden een bijeenkomst met minister De Hoop Scheffer bij te wonen. De organisaties beklaagden zich dat het lokale OVSE-kantoor hen niet betrekt bij projecten.

OVSE-voorzitter

De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken bezoekt deze week vier landen in Centraal-Azië in zijn rol als voorzitter van de OVSE, de veiligheidsorganisatie van 55 landen uit Noord-Amerika, Europa en de voormalige Sovjet-Unie.

Kirgizië is in vergelijking met alle buurlanden volgens OVSE'ers "een laboratorium voor vernieuwing en een eiland van democratisering". De analyse luidt dat het er met de mensenrechten een stuk beter is gesteld dan in Oezbekistan en Kazachstan, landen die De Hoop Scheffer eerder deze week bezocht.

Spingt eruit

Dat zei de minister ook zelf na zijn bezoek aan president Askar Akajev. "Het is hier zeker niet perfect, maar Kirgizië springt er in de regio in positieve zin uit. Er moet nog veel verbeteren, maar er is enorme vooruitgang. Vergeleken met Oezbekistan valt de balans in Kirgizië positief uit."

In elkaar geslagen

Dat oordeel leidde tot grote teleurstelling bij journalisten en oppositieleden in de vroegere Sovjetrepubliek. Zoals Rina Prijivoit van de krant 'Mijn hoofdstad', die al drie keer in twee jaar tijd werd gesloten. Haar dochter werd volgens haar "als waarschuwing" in januari in elkaar geslagen.

"Wij worden het slachtoffer van die vergelijking. Westerse politici hanteren verschillende standaarden voor mensenrechtenschendingen. Omdat het in Oezbekistan nog slechter gaat, wordt onze president Akajev niet bekritiseerd. Maar ook hier ligt de macht bij een kleine kliek rond de president, worden kantoren van kranten in brand gestoken en worden journalisten geïntimideerd en bedreigd. Sinds de Amerikanen een luchtmachtbasis in ons land nodig hebben voor de strijd in Afghanistan, zien ze alle mensenrechtenschendingen door de vingers", aldus Prijivoit. De Hoop Scheffer is volgens haar "een politieke toerist".

Corrumperen

Ook de demonstrerende mensenrechtenorganisaties bij het OVSE-kantoor zeggen dat het westen te lief voor president Akajev is. "Uw westerse geld voor een politieproject corrumpeert onze politie. Naar ons luisteren ze dan niet meer", zeggen ze tegen Daan Everts, De Hoop Scheffers hoogste diplomaat voor de OVSE.

Maandloon

"U steunt zo de politie die ons vermoordt. En waar bent u als een politieofficier in een afgelegen gebied iemand vermoordt omdat hij van de regering daarvoor een verdubbeling van zijn maandloon van 20 dollar krijgt? U bent straks weer in Nederland en kunt niet controleren of uw training en wapens niet tegen ons worden gebruikt", zegt Asija Sasykbajeva van de organisatie Interbilim tegen Everts.

Tip de redactie