Crisis en aanslag ondermijnen Israëlisch vredesproces

JERUZALEM/RAMALLAH - Het vredesproces in het Midden-Oosten heeft zware klappen moeten incasseren. Ondanks een staakt-het-vuren pleegde een Palestijn nabij Tel Aviv maandagavond een zelfmoordaanslag. Verder zegde de Palestijnse premier Abbas een ontmoeting met zijn Israëlische collega Sharon voor woensdag af wegens een interne crisis in het Palestijnse bestuur.

Ingewijden sluiten niet meer uit dat de premier, die internationaal wordt geroemd voor zijn compromisbereidheid, aftreedt. Abbas wilde al opstappen uit het hoogste orgaan van de belangrijke al-Fatah-beweging van de Palestijnse president Arafat. Maar volgens een lid van het Centraal Comité van Fatah dinsdagavond accepteert het comité het ontslag niet. Abbas was veertig jaar geleden een van de oprichters van de beweging.

Strubbelingen

Dat Abbas zijn vertrek uit het comité zou aankondigen, werd verwacht wegens strubbelingen binnen de Palestijnse Autoriteit over de wijze waarop de premier met Israël onderhandelt over de zogenoemde routekaart, het vredesplan van de Verenigde Staten, de Verenigde Naties, de Europese Unie en Rusland. Tijdens een vergadering van het Centraal Comité van al-Fatah maandagavond in Ramallah op de Westelijke Jordaanoever was Abbas' tactiek onder vuur genomen.

De premier zou in een schrijven aan Arafat hebben gevraagd om instructies hoe hij zijn regering moet leiden en hoe hij verder moet gaan in de onderhandelingen met Israël. Kan hij niet leven met de antwoorden dan zal Abbas ontslag nemen als premier, aldus een hoge Palestijnse functionaris.

Bloed aan de handen

Onder de Palestijnen bestaat veel misnoegen over Israëls besluit uitsluitend stapsgewijs Palestijnse gevangenen vrij te laten. In plaats van de onlangs aangekondigde vrijlating van enkele honderden gevangenen "zonder bloed aan de handen" willen de Palestijnen dat alle ongeveer 8000 door Israël gedetineerde Palestijnen zo snel mogelijk vrijkomen. Sharon laat de vrijlating echter afhangen van de Palestijnse inspanningen om het terrorisme te bestrijden.

De slepende vrijlating van gevangenen bleek ook de aanleiding voor de Palestijnse zelfmoordaanslag maandagavond laat, waardoor behalve de dader een 65-jarige Israëlische om het leven kwam. De verantwoordelijkheid voor de aanslag in het Noord-Israëlische dorp Kfar Jawetz vlakbij Palestijnse gebied werd dinsdag opgeëist door de lokale tak van de de radicale Palestijnse beweging Islamitische Jihad in Jenin.

De plaatselijke leider zei dat er meer aanslagen zullen volgen als Israël niet snel alle Palestijnse gevangenen vrijlaat. Vermoedelijk had de zelfmoordenaar een groter doel op het oog, maar gingen de explosieven te vroeg af.

Gerespecteerd

Met de aanslag lijkt de wapenstilstand verbroken die de Islamitische Jihad en andere radicale Palestijnse organisaties eind juni hadden afgekondigd. De leider van de beweging, al-Hindi, nam vanuit Gaza-stad afstand van zijn wapenbroeders in Jenin en benadrukte dat het bestand moet worden gerespecteerd.

Niet waard

Woordvoerder Gissin van de Israëlische premier Sharon noemde het staakt-het-vuren "het papier niet waard waarop het is geschreven". Gissin eist dat de Palestijnse Autoriteit keihard optreedt om "de terroristische infrastructuur te ontmantelen".

De Israëlische minister Shalom van Buitenlandse Zaken verklaarde dat het vredesproces als beëindigd wordt beschouwd als de aanslagen doorgaan en de Palestijnse machthebbers hun belofte om de terreur te bestrijden, niet nakomen.

Tip de redactie