JERUZALEM - De afgelopen weekeinde door militante Palestijnen aangeboden wapenstilstand begint de eerste scheurtjes te vertonen. De Al-Aqsa Martelaren Brigades dreigen het bestand dat zij samen met de Hamasbeweging en de Islamitische Jihad in acht nemen, op te zeggen. De beweging is gelieerd aan al-Fatah, de groepering van president Yasser Arafat en premier Mahmoud Abbas.

Het dreigement van 'Al-Aqsa' kwam donderdag na de dood van een van de leiders van de organisatie. De 31-jarige Mahmoud Shawa werd in de nacht van woensdag op donderdag in Qalqilya doodgeschoten door Israëlische militairen die hem wilden arresteren. "We waarschuwen de zionistische vijand en vertellen hem dat wij niet stil blijven toekijken bij de laffe operaties tegen onze mensen", lieten de brigades in een verklaring weten.

Deze schriftelijke mededeling was minder scherp dan de dreigementen die eerder op de dag werden geuit tijdens de begrafenis van Shawa. Ongeveer 5000 mensen maakten deel uit van de begrafenisstoet in Qalqilya. Via luidsprekers werd de boodschap verspreid die aangaf dat al-Aqsa niet meer gebonden was aan het bestand. Binnen 24 uur zou wraak worden genomen.

De hoge Hamasleider al-Rantissi liet zich in een vraaggesprek met het persbureau Reuters ook weinig opbeurend uit over het vredesproces. Hamas heeft de drie maanden durende wapenstilstand alleen geaccepteerd om een intern Palestijns conflict te voorkomen. "Er is geen enkele relatie tussen deze vrede en èchte vrede", zei hij.

Dialoog

Al-Rantissi, die kortgeleden een Israëlische moordaanslag ternauwernood overleefde, onderstreepte dat het bestand eindigt als Israël Hamasleden blijft liquideren en als Israël Palestijnse gevangenen niet vrijlaat. Functionarissen van de Palestijnse Autoriteit zeiden donderdag evenwel dat zowel Hamas als Islamitische Jihad een dialoog zal aangaan over de mogelijke deelname als politieke factie aan het Palestijnse bestuur. Abbas overlegde donderdagavond met Hamas-functionarissen. Het zou een 'positief' gesprek zijn geweest.

Officieel protest

Israël heeft donderdag voor de eerste keer een officieel protest ingediend bij de Palestijnen wegens het breken van staakt-het-vuren. In de nachtelijke uren beschoten onbekenden de joodse nederzetting Kfar Darom op de Gazastrook met raketten. Drie projectielen troffen de plaats en verwondden drie kolonisten licht, aldus een militaire woordvoerder.

Ook zouden Palestijnen Israëlische posities in de buurt van de Egyptische grens, aan de zuidkant van de Gazastrook, onder vuur hebben genomen. Daarbij raakte niemand gewond. "We hebben de Palestijnen een officieel protest overhandigd via de gezamenlijke coördinatie- en verbindingscommissie", aldus de militaire zegsman. De Palestijnse premier Abbas heeft het afvuren van raketten door Palestijnen op de joodse nederzetting veroordeeld als een 'daad van sabotage'.

Israël liet zich ook van een goede kant zien door 52 gedetineerde Palestijnen vrij te laten, onder wie een hoge veiligheidsfunctionaris uit de Gazastrook. Kolonel Suleiman Abu Mutlaq zat sinds 5 mei vast wegens vermeende betrokkenheid bij een aanslag in november 2000.

Volgens de Israëlische krant Haaretz is de Palestijn vrijgelaten omdat er te weinig bewijzen zouden zijn voor een rechtszaak. Mutlaq is een vertrouweling van de Palestijnse minister van Veiligheidszaken, Mohammed Dahlan. De joodse staat besloot ook voorlopig te stoppen met de uitzetting van familieleden van Palestijnen die volgens Israël zelfmoordaanslagen pleegden. De verwanten werden van de Westelijke Jordaanoever overgebracht naar de Gazastrook.

De Israëlische strijdkrachten troepen hebben donderdagmiddag ook de belangrijke noord-zuidverbinding in de Gazastrook heropend. De weg werd in de ochtend afgesloten voor het verkeer na de raketaanval op Kfar Darom.