BERLIJN/ROME - De Italiaanse premier Silvio Berlusconi heeft donderdagavond spijt betuigd over de rel die hij woensdag veroorzaakte in het Europees Parlement. De Italiaanse eerste minister belde met de Duitse bondskanselier Schröder. Die liet vanuit Berlijn weten dat de affaire wat hem betreft nu afgesloten is.

Berlusconi zelf zei in Rome dat hij 'spijt heeft over elk misverstand' dat is gerezen. Hij tekende er wel bij aan dat hij zich in het Europees Parlement ook beledigd voelde.

'Ironische opmerking'

Schröder had Berlusconi opgeroepen zijn excuses aan te bieden over de 'ongepaste opmerkingen' aan het adres van Schröders partijgenoot en europarlementariër Schulz. Berlusconi schoffeerde Schulz door hem een rol als kampbewaker toe te dichten in een Italiaanse film over concentratiekampen in nazi-Duitsland. Volgens de Italiaan was het een 'ironische opmerking'.

Schulz was des duivels over de uitlatingen. De Duitser maakte op zijn beurt ook opmerkingen over de vermeende belangenverstrengeling tussen de media- en politieke macht van Berlusconi, en over de juridische affaires waarin Berlusconi is verwikkeld. Schulz liet donderdagavond weten geen persoonlijke excuses van Berlusconi meer te verlangen.

De Italiaanse premier, net begonnen aan het zes maanden durende Italiaanse voorzitterschap van de EU, heeft direct of indirect zeggenschap over 90 procent van wat er in Italië op de televisie te zien is. Deze invloed kwam uitgebreid aan bod in de krant La Repubblica. Die veroordeelde het feit dat het belangrijkste journaal van Rai Uno, TG1, de gewraakte opmerkingen van de premier niet uitzond. "TG1 sluit de oren en verbergt Europese blunder". kopte de krant. Andere Italiaanse kranten stonden ook bol van de affaire.

Gevoeligheid

Vergelijkingen met de Tweede Wereldoorlog geven geen pas, stelde minister-president Balkenende. "Gegeven de grote gevoeligheid had Berlusconi er beter aan gedaan zijn opmerkingen direct terug te nemen." Balkenende noemde het debat in het Europees Parlement een valse start van het Italiaanse voorzitterschap en 'niet voor herhaling vatbaar'. Er waren in het debat wel provocaties van beide kanten, stelde de premier vast.

Binnen de Italiaanse coalitie was er ook grote ophef. Vice-premier Fini, verbonden aan de Nationale Alliantie, eiste excuses van Berlusconi. Ook een andere coalitiepartij, UCD, nam afstand van de premier. De Italiaanse coalitie staat al weken onder druk door onder meer onenigheid over het beleid tegen illegale immigranten. Berlusconi kreeg ook van president Ciampi een standje.

Val

Berlusconi zelf beschuldigde de Italiaanse centrum-linkse oppositie ervan de hele rel in het Europees Parlement te hebben geregisseerd. Ze zouden Schulz 'op een adequate manier hebben voorbereid' om een val te zetten om hem er in te laten lopen, aldus de Italiaanse regeringsleider.

De Europese Commissie houdt zich op de vlakte over het geruzie. De woordvoerder van commissievoorzitter Prodi, oud-premier van Italië en aartsrivaal van Berlusconi, wilde donderdag pas na een spervuur van vragen iets kwijt. Hij hield het op een 'zeer ernstige en betreurenswaardige' zaak. "Natuurlijk was het ons liever geweest dat dit niet was gebeurd."

Kennismakingsbezoek

De Commissie, onder aanvoering van Prodi en met onder anderen de Nederlandse commissaris Bolkestein, vertrok donderdag naar Rome voor het traditionele kennismakingsbezoek van het college aan de nieuwe EU-voorzitter. Die ontmoeting is vrijdag, met na afloop in de middag een persconferentie van Prodi en Berlusconi. De Commissie is volgens de woordvoerder echter niet van plan de kwestie tijdens het bezoek aan te kaarten.