DEN HAAG - Premier Balkenende denkt dat door de verslechterde overheidsfinanciën nieuwe ingrepen nodig zijn. Hij zei dat vrijdag na afloop van de ministerraad. Welke maatregelen het kabinet zal nemen, wilde hij nog niet zeggen. Hij hield zowel de mogelijkheid van nieuwe bezuinigingen als van lagere extra uitgaven en van lastenverzwaringen open.

Balkenende noemde de economische situatie van Nederland "bepaald zorgelijk". Volgens deze week uitgelekte cijfers van het Centraal Planbureau (CPB) loopt de werkloosheid sneller op dan verwacht en dreigt het financieringstekort volgend jaar uit te komen boven het maximum dat in het regeerakkoord wordt genoemd.

Volgens het regeerakkoord zou het tekort maximaal 2,5 procent mogen bedragen in 2004, maar volgens het planbureau zou dat 2,6 procent worden. Balkenende wees er op dat dat "gevaarlijk dicht" in de buurt van 3 procent komt, het maximum dat in EU-verband is afgesproken. Hij wilde niet zeggen hoever het tekort zal worden teruggebracht onder de bovengrens van 2,5 procent.

Financieringstekort valt hoger uit

Volgens ingewijden wordt de noodzaak om extra te bezuinigen nog onderstreept door nieuwe ramingen over de periode na 2004 van het CPB, die vrijdag door een clubje topambtenaren zijn besproken. Daaruit blijkt dat ook na volgend jaar het financieringstekort hoger uitvalt dan in het regeerakkoord is aangenomen. Hierdoor haalt het kabinet zijn doelstelling niet om het tekort in 2007 terug te brengen naar 0,5 procent.

De ministerraad praat komende weken over de begroting voor volgend jaar, maar hakt pas in augustus de knoop door. Op prinsjesdag - de derde dinsdag van september - worden de nieuwe maatregelen gepresenteerd.

Loonmatiging goed voor economie

Komende week heeft het kabinet een 'kennismakingsgesprek' met de sociale partners, maar Balkenende maakte vrijdag duidelijk dat het niet bij kennismaken zal blijven. Het kabinet wil dat de lonen de komende jaren zo weinig mogelijk stijgen en wil daarover afspraken maken met werkgevers en werknemers. Loonmatiging is goed voor de economie en de werkgelegenheid.

In het regeerakkoord staat dat de sociale uitkeringen volgend jaar niet gekoppeld kunnen worden aan de lonen in de marktsector als die te veel stijgen. Minister Zalm van Financiën zei afgelopen week in de Tweede Kamer dat dat kan zonder de wet te wijzigen. Balkenende wilde hier vrijdag niet op in gaan. Hij zei wel dat hij erover heeft gesproken met Zalm en minister De Geus van Sociale Zaken, een fervent tegenstander van ontkoppelen.