AMSTELVEEN - Een van de belangrijkste vragen bij het schietincident in Amstelveen is of de schutter wist dat hij op een politieagente schoot. "Dat plaatst het feit in een ander daglicht", zegt socioloog Jaap Timmer, die al vijftien jaar onderzoek doet naar geweld van en tegen de politie.

De agente in kwestie was uiterlijk niet als zodanig herkenbaar. Zij reed in haar eigen personenauto en droeg geen politieuniform. Toch kan zij zich kenbaar hebben gemaakt als politievrouw.

Districtschef Leen Schaap van de politie Amsterdam-Amstelland zei donderdagochtend op een persconferentie dat de vrouw zich bij de vermoedelijke schutter als agente heeft gelegitimeerd.

"Als de schutter geweten heeft dat zij een agente was, kan zijn straf worden verhoogd met een derde", aldus Timmer.

Ongepast

Timmer vindt het veel te vroeg om te beoordelen of de agente verstandig heeft gehandeld. "Volstrekt ongepast", zegt hij. "Ik ga er op dit moment vanuit dat zij niet wist wie zij voor zich had. Als iemand bekendstaat als geweldpleger, zal de politie niet snel alleen of zonder bewapening optreden."

Rijgedrag

Dat de agente de verdachte wilde aanspreken op zijn opvallende rijgedrag, is niet ongebruikelijk, zegt Timmer.

"Dat zie je vaker, dat agenten, ook in burger in hun vrije tijd, mensen ergens op aanspreken. Daarbij zullen zij zich wel altijd de vraag stellen of het veilig is. Bij iedere indicatie van gevaar zullen zij niet zelf ingrijpen, maar collega's inschakelen."

In actie

Verdachten van wie de politie weet dat zij (vuurwapen-)gevaarlijk zijn, worden standaard aangehouden door speciaal opgeleide arrestatieteams. Volgens Timmer komen zij 1800 tot 2000 keer per jaar in actie.

In zijn in 2005 verschenen proefschrift registreerde Timmer al een stijging van geweld van burgers tegen de politie. Over de gehele linie is er sprake van een daling van de criminaliteit, maar geweldscriminaliteit neemt toe. Ook geweld tegen de politie.

"Het afgelopen jaar raakten ongeveer 1500 agenten gewond als gevolg van geweld. Hun aantal neemt zorgwekkend toe."