JERUZALEM/RAMALLAH/GAZA - De Israëlische premier Sharon heeft zondag de liquidatie van een voorman van de Islamitische Verzetsbeweging, Hamas, een succes genoemd. De Europese buitenlandcoördinator Javier Solana veroordeelde de moord tijdens een bijeenkomst van de vier bemiddelaars in het conflict in Jordanië. Het incident bemoeilijkt de voortgang van het vredesinitiatief dat routekaart wordt genoemd.

Abdullah Qawasme werd volgens de officiële lezing zaterdag in Hebron op de vlucht doodgeschoten. Qawasme werd door de Israëliërs gezocht wegens zijn vermeende rol bij terroristische aanslagen waarbij circa veertig Israëliërs zijn gedood.

'Ernstige bezorgdheid'

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Powell betreurde de dood van Qawasme. In een communiqué, voorgelezen door VN-chef Kofi Annan, 'drukt het kwartet zijn ernstige bezorgdheid uit over de Israëlische militaire acties die de dood veroorzaken van onschuldige Palestijnen en andere burgers'. Het kwartet bestaat uit de Verenigde Staten, de Europese Unie, Rusland en de Verenigde Naties.

Wapenstilstand

Woordvoerder al-Rantissi van Hamas heeft zondag laten weten dat de moord op Qawasme niet ongestraft blijft. Volgens de Palestijnse bewindsman Yasser Abed Rabbo ondermijnt de joodse staat pogingen om tot een wapenstilstand te komen door met aanslagen op Palestijnse voormannen door te gaan.

Volgens de routekaart moeten de Palestijnen geweld afzweren. De gematigde Palestijnse premier Abbas poogt daarom de radicale groepen ervan te overtuigen de wapens te laten rusten.

Een akkoord tussen hem en de radicale groepen betekent echter 'het einde van het vredesinitiatief', volgens de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Shalom. Hij zei zondag dat de radicale groepen volledig moeten worden ontmanteld en een akkoord met hen voldoet niet.

Illegale nederzettingen

Zondag meldde de Israëlische krant Maariv dat Israëlische kolonisten de afgelopen tien dagen op de Westelijke Jordaanoever twaalf nieuwe illegale nederzettingen hebben ingericht. De krant stelde dat de meeste nieuwe nederzettingen in het noorden van de Westelijke Jordaanoever liggen. Maariv publiceerde een foto waarop vijf caravans te zien zijn.

Het Israëlische leger begon twee weken geleden met het ontmantelen van illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. De maatregel is onderdeel van de routekaart.

Aanvallen

De Israëliërs zetten ondertussen hun aanvallen voort. Al-Rantissi ontsnapte op 10 juni ternauwernood aan een moordaanslag. Israëlische gevechtshelikopters vuurden verschillende raketten af op zijn voertuig in de dichtbevolkte Gazastrook. Daarbij vielen vrijwel uitsluitend onder voorbijgangers vier doden en circa 25 gewonden. Woensdag nog overleed een 45-jarige man aan de verwondingen die de raketscherven op 10 juni hadden veroorzaakt.

In de laatste Palestijnse opstand tegen de bezetting of intifada zijn sinds 2000 naar schatting 230 Palestijnen gedood als gevolg van moordaanslagen met behulp van elitetroepen, vermomde eskaders, explosieven of beschietingen met gevechtshelikopters. Het doelwit is doorgaans een Palestijnse leidersfiguur die ervan wordt beschuldigd betrokken te zijn bij gewapende acties. Onder de doden die bij deze moordaanslagen vielen, zijn evenwel zeker tachtig omstanders of voorbijgangers.

Zondagochtend hebben Israëlische soldaten in de Gazastrook een man doodgeschoten die zich verdacht gedroeg in de buurt van een joodse kolonie in de strook, zo hebben de strijdkrachten gemeld. Die beschermen onder meer de naar schatting 5000 joodse kolonisten die 40 procent van de Gazastrook hebben ingenomen.

Tankaanval

Minstens drie Palestijnen zijn zondagavond bij een Israëlische tankaanval in de noordelijke Gazastrook omgekomen. Volgens ooggetuigen waren het leden van de radicale al-Aqsa Martelarenbrigade.

Palestijnse medici meldden dat zeker twee andere personen gewond raakten. De beschietingen vonden plaats vlakbij Beit Hanoun, in de noordelijke Gazastrook. Dat gebied wordt door het Israëlische leger bezet gehouden.