DEN HAAG - Premier Jan Peter Balkenende is maandagavond in de Eerste Kamer fel uitgevaren tegen suggesties dat het kabinet mogelijk iets te verbergen heeft omdat het geen referendum wil houden over het nieuwe Europese Verdrag of een nieuw referendum niet heeft aangedurfd.

Hij noemde het "beschamend en jammer" dat zulke grote woorden worden gebruikt.

"Iedereen die niet voor een referendum is, zoals het kabinet, wordt weggezet als niet democratisch of vergeleken met Robert Mugabe." Dat gebeurde volgens hem in de Eerste Kamer en eerder in de Tweede Kamer, door voorstanders van een volksraadpleging. Balkenende meent dat deze opmerkingen het debat over de EU en ook het kabinet zelf geen recht doen.

Debat

Hij wees erop dat juist over de gang naar een nieuw Europees hervormingsverdrag voortdurend debat is geweest met het parlement over de inzet van Nederland. De Tweede Kamer stemde op 5 juni in. Het kabinet wilde geen tweede referendum omdat het huidige Verdrag van Lissabon anders is dan zijn voorganger en er geen constitutionele elementen in zitten.

De Eerste Kamer zal dinsdag zoals verwacht instemmen met het Verdrag van Lissabon, dat de in 2005 door Nederland en Frankrijk verworpen Europese Grondwet vervangt.

Staatsblad

Behalve de SP, de PVV en de Partij voor de Dieren (PvdD) waren alle partijen voor of hadden al een positieve grondhouding, nog voordat Balkenende, minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken) en staatssecretaris Frans Timmermans (Europese Zaken) hadden geantwoord. Zodra de Senaat heeft ingestemd, wordt het besluit in de Staatsblad geplaatst en treedt het in werking.

Net als hun partijleden in de Tweede Kamer waren de senatoren Tiny Kox (SP) en Nico Koffeman (PvdD) negatief. Volgens Koffeman zal het landbouwbeheer slecht blijven en is er geen mededogen met dieren.

Struisvogels

Kox meent dat de EU moeizamer gaat functioneren in plaats van doelmatiger en noemde de drie bewindslieden achter de tafel struisvogels die hun koppen in het zand steken. Timmermans zei dat het in stapjes beter gaat met landbouw. Hij baalde ervan dat niet het hele verhaal verteld wordt, dus ook de dingen die wel goed gaan zoals de vele extra banen.

De SP en de PvdD denken dat de burgers het kabinet volgend jaar juni alsnog zullen afstraffen bij de verkiezingen voor het EU-parlement. Ze wilden meer tijd voor de behandeling, zeker nu de Ieren het verdrag hebben afgewezen, maar het CDA in de Senaat drukte door om nog voor de zomer te kunnen ratificeren.

Negentien van de 27 lidstaten deden dat sinds het akkoord op 13 december 2007 in Lissabon ondertekend werd. De Europese raad zal zich in het najaar over de Ierse situatie buigen.