AMSTERDAM - Justitie mag de gemeente Amsterdam vooralsnog gewoon vervolgen in het proces over het schip Probo Koala. Dat heeft de rechtbank in de hoofdstad woensdag bepaald.

De gemeente had vorige week verzocht om het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk te verklaren, maar de rechters hebben dit maar ten dele gedaan.

De gemeente speelde in juli 2006 als toezichthouder een rol bij het vertrek van de Probo Koala uit de haven van Amsterdam met vermeend giftig afval aan boord. Een maand later droeg het door olieconcern Trafigura gehuurde schip het spul over aan een lokale afvalverwerker in Ivoorkust. Die zou het hebben gedumpt in de stad Abidjan, waardoor zestien mensen zouden zijn omgekomen en tienduizenden personen ziek zouden zijn geworden.

Immuniteit

De gemeente betoogde vorige week dat haar handelen voortvloeide uit haar exclusieve overheidstaken en dat zij daarom strafrechtelijke immuniteit geniet. Volgens de rechtbank is dat inderdaad het geval voor een van de twee overtredingen die Amsterdam zou hebben begaan: het toestemming geven voor het laten vertrekken van het afval. Hiervoor mag het OM de hoofdstad dan ook niet vervolgen.

Voor het andere vermeende strafbare feit, het zich ontdoen van gevaarlijke afvalstoffen, staat volgens de rechtbank echter niet vast dat dit voortvloeide uit exclusieve overheidstaken. De vervolging hiervoor mag voorlopig dan ook gewoon doorgaan.

Gemeenteraad

De Amsterdamse burgemeester Job Cohen stelt in een reactie het belangrijk te vinden dat de rechtbank het beroep van de gemeente op haar immuniteit gehonoreerd heeft. "Toestemming verlenen om een schip te laten vertrekken kan alleen de overheid. Daarover leggen we al verantwoording af, aan de gemeenteraad. De rechtbank heeft dat verweer gelukkig niet verworpen."

Kapitein

Justitie vervolgt behalve de gemeente Amsterdam ook de kapitein van de Probo Koala. Trafigura en afvalverwerker Amsterdam Port Services. Die laatste nam een deel van het afval in eerste instantie aan, maar pompte het later weer terug. Het proces draait om wat zich destijds in Amsterdam afspeelde.

Trafigura

De rechtbank wees woensdag een verzoek van Trafigura om alle stukken die betrekking hebben op de gebeurtenissen in Ivoorkust uit het strafdossier te verwijderen af. Het olieconcern stelde eerder dat de rechters daar mogelijk door beïnvloed zouden worden. Hoewel het bedrijf ontkent dat het eigen afval doden en zieken heeft veroorzaakt, zouden de media en de politiek daar namelijk wel al lang van uitgaan.

Volgens de rechtbank mag justitie echter alle stukken in het dossier opnemen die voor de zaak van belang zijn. Bovendien wees zij erop dat het strafproces helemaal niet gaat over wat in Ivoorkust is gebeurd, maar in Amsterdam.