NEW YORK - De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft vrijdag unaniem de stembusgang in Zimbabwe betreurd.

De voorwaarden voor vrije en eerlijke verkiezingen waren niet geschapen volgens de vijftien man tellende raad. Die stelde echter niet dat de tweede ronde van de presidentsverkiezingen in Zimbabwe illegaal is geweest.

President Robert Mugabe verloor de eerste ronde eind maart. Zijn regeringsapparaat ontketende een nieuwe golf van intimidatie en geweld tegen de oppositie die de winnaar van de eerste ronde, Morgan Tsvangirai, uit de race joeg.

Sancties

De huidige voorzitter van de Veiligheidsraad, de Amerikaanse ambassadeur bij de VN Zalmay Khalilzad, zei dat er door sommigen al wordt overlegd over sancties.

Maar diplomaten stelden dat in de raad China, Rusland en Zuid-Afrika geen sancties tegen Zimbabwe willen. Zuid-Afrika zou zich er met succes tegen hebben verzet dat de tekst van vrijdag stelde dat de tweede ronde van de presidentsverkiezingen in Zimbabwe niet legitiem is.

Gerespecteerd

Groot-Brittannië wilde ook vastleggen dat de verkiezingsuitslagen van 29 maart moeten worden gerespecteerd. Op die datum won de oppositie de parlementsverkiezingen en Tsvangirai kreeg volgens de officiële uitslagen 47,9 procent van de stemmen, 4,7 procent meer dan Mugabe.

Zuid-Afrika wilde aanvankelijk helemaal geen verklaring over de stembusgang in Zimbabwe. VN-ambassadeur Dumisani Kumalo vroeg zich hardop af sinds wanneer de Veiligheidsraad de kwaliteit van verkiezingen beoordeelt.

"Sommige van die lui (leden van raad) kunnen Zimbabwe niet op een kaart vinden," aldus Kumalo.

Oppositie

De oppositie in Zimbabwe heeft zaterdag op zijn beurt scherpe kritiek geuit op de Veiligheidsraad omdat die niet wilde verklaren dat de presidentsverkiezingen in dat land illegaal zijn.

De woordvoerder van de Beweging voor Democratische Verandering (MDC) beschuldigde de Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki ervan een "schurkenstaat" in bescherming te nemen.

Mbeki wist te verhinderen dat de Veiligheidsraad de verkiezingen illegaal noemde. De raad kwam daardoor niet verder dan de verklaring waarin de stembusgang werd betreurd.

Rice

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Condoleezza Rice, zei zaterdag dat de Verenigde Staten volgende week bij de Veiligheidsraad een resolutie willen indienen "als een sterk signaal van afschrikking" aan het adres van Mugabe.

Volgens Washington wordt achter de schermen gewerkt aan sancties, maar een aantal landen, waaronder China en Rusland, zou hier tegen zijn.

Europese Commissie

De Europese Commissie erkent de uitslag van de presidentsverkiezingen in Zimbabwe niet. "We vinden dat het systematisch gebruik van staatsgesteund politiek geweld en intimidatie, dat heeft geleid tot het terugtrekken van MDC-kandidaat Morgan Tsvangirai, de geloofwaardigheid van het proces totaal heeft ondermijnd", oordeelde de Belgische EU-commissaris Louis Michel (Ontwikkelingssamenwerking) zaterdag.

De commissaris rekent op sterk leiderschap bij de Afrikaanse Unie voor onderhandelingen over de politieke crisis in Zimbabwe: "Dit moet voorkomen dat het land nog verder afglijdt in de afgrond."

De Europese Commissie vindt dat elk compromis gebaseerd moet zijn op de resultaten van de eerste ronde van de verkiezingen. Toen konden de kiezers wel vrij hun wil uiten, aldus de EU-commissaris.