KAUNAS - "Ze is niet alleen een groot staatshoofd, maar ook een grote, stralende persoonlijkheid, met een groot hart. En er is geen onderwerp dat ze niet aankan."

De Litouwse president Valdas Adamkus stak donderdagmiddag tegenover Nederlandse mediavertegenwoordigers nog even flink de loftrompet over koningin Beatrix.

Hij had haar net uitgeleide gedaan op het vliegveld van Kaunas, na een driedaags staatsbezoek aan zijn land.

masterclass

De president had ook het laatste programma-onderdeel bijgewoond, een masterclass door het Nederlandse Loeki Stardust Quartet op het 'muzikos gimnazijum' van Adamkus' geboortestad Kaunas. De klarinettist Stanys Matstakis, nog maar tien jaar oud, stal alle harten met zijn spel.

Nepvisa

De koningin bracht eerder op de dag een bezoek aan het vroegere Japanse consulaat in Kaunas, waar tijdens de Tweede Wereloorlog de Japanse consul en zijn Nederlandse collega Jan Zwartendijk, honorair consul, zeker 2400 joden nepvisa verstrekten zodat ze aan de vervolging konden ontsnappen.

Gered

Alle mensen die op deze wijze door het Japans-Nederlandse duo zijn bijgestaan, hebben het voor zover bekend ook gered. De visa werden ook nog eens hergebruikt: mensen die al een veilig heenkomen hadden gevonden, stuurden de papieren op naar dierbaren thuis, zodat die ook op de vlucht konden.

Philips-man Zwartendijk (1896-1976) gaf ze een papier om zogenaamd naar Curaçao te gaan, collega Chiune Sugihara maakte de reis via Kobe mogelijk.

Uiteindelijk is niemand naar Curaçao gegaan: de joden weken halverwege de reis uit naar verschillende landen.

In het consulaat, nu een zeer bescheiden door Japan betaald museum, hangt onder meer een foto van 22 opgeluchte joden die dankzij het unieke duo op een boot naar Canada hadden kunnen komen.

Voor het museumpje hingen donderdag de Litouwse en Nederlandse vlag, de laatste met oranje wimpel, naar verluidt ter gelegenheid van de verjaardag van Beatrix' kleindochtertje Alexia.