DEN HAAG - Een vernietigend rapport van de Algemene Rekenkamer over C2000, het nieuwe landelijke communicatiesysteem voor hulpdiensten, is in politiek Den Haag toch met instemming ontvangen. De Tweede Kamer is ontstemd dat zij jarenlang slecht is geïnformeerd, maar blij dat eindelijk duidelijk is gemaakt wat er mis is.

Nu kan nog hard aan verbetering worden gewerkt, eisen de partijen van minister Remkes (Binnenlandse Zaken). Die geeft de fouten deels toe en belooft beterschap. Een deel van de Kamer wil snel een debat. Remkes' eigen partij, de VVD, vindt echter dat ook de Kamer zelf onvoldoende heeft opgelet bij de negen voortgangsrapportages in de afgelopen zeven jaar.

Hulpdiensten

Dat er een nieuw netwerk moet komen, staat voor iedereen buiten kijf. Met het digitale C2000 moeten politie, brandweer, ambulances en marechaussee in alle regio's onderling met elkaar kunnen communiceren. Nu bestaan er per regio aparte, analoge systemen waarmee dit niet kan.

In 1996 begon het ministerie van Binnenlandse Zaken met het "grote project". Al vanaf het begin ging het mis met de raming van de kosten en het tempo van de technische ontwikkeling, constateert de Rekenkamer. Zelfs nu weet de Rekenkamer nog niet precies hoe hoog de extra kosten zullen zijn. Binnenlandse Zaken heeft bewust de financiële zaken steeds te rooskleurig voorgesteld, meldden de onderzoekers.

Vertragingen

Ook vertragingen werden telkens niet gemeld aan de Kamer, terwijl dat op het departement wel bekend was. Het systeem wordt in landelijk ingevoerd, maar ook hier houdt de Rekenkamer een slag om de arm.

De Rekenkamer kreeg niet eens inzicht in de oorspronkelijke raming van de kosten, omdat ook toen al belangrijke informatie ontbrak. De eerste raming zat tussen de 415 en 566 miljoen euro. Nu schat Binnenlandse Zaken de kosten op 750 miljoen euro. De stijging komt onder meer, doordat de software niet voldeed aan de eisen en moest worden aangepast. Ook de verwachte jaarlijkse gebruikskosten voor het systeem zijn inmiddels verdubbeld.

Nog hoger

De Rekenkamer vermoedt dat de kosten nog zeker 80 miljoen euro hoger worden dan Binnenlandse Zaken verwacht. Ook dat bedrag kan nog stijgen, omdat de kosten voor de regio's vanaf het begin zijn onderbelicht. De Rekenkamer schrijft "dat het ministerie de raming in het eindrapport van 2001 kunstmatig binnen de financiële perken heeft gehouden". En het ministerie ging uit van niet-realistische veronderstellingen en meevallers die "niet onderbouwd en uiterst twijfelachtig" waren. Gepleit wordt voor een overkoepelende begroting.

Veiligheidsrisico

Ook ziet de Rekenkamer een veiligheidsrisico, omdat de hulpdiensten C2000 nog moeten gaan testen. De Kamer maakt zich daar ook zorgen over, evenals over de kosten. CDA, SP, LPF en D66 willen nog voor het reces, eind volgende week, een debat met Remkes over de kwestie.

Parlementair onderzoek

GroenLinks stuurt aan op een kort en beperkt parlementair onderzoek. D66 wil een stop op de uitgaven aan C2000. Eerst moet Remkes aantonen dat het netwerk een efficiënt communicatiesysteem kan worden of technisch al is achterhaald, aldus D66. Ook voor de LPF is de 80 miljoen euro die nog extra naar het project moeten, de limiet. De SP hekelt de gang van zaken en vindt dat de betrokken bewindslieden "met de billen bloot moeten". SP-Tweede-Kamerlid De Wit wil onderzoek naar de rol van het agentschap ITO van het ministerie dat C2000 uitvoert.

Het CDA vindt dat Remkes snel met verbeteringen moet beginnen. Woordvoerster Spies vindt dat mogelijk extra kosten niet ertoe mogen leiden dat minder geld overblijft voor agenten op straat. De VVD put hoop uit maatregelen. De vertraging van een halfjaar is volgens woordvoerder Cornielje te overzien.

Kans

De PvdA spreekt over "ellendig harde conclusies". Toch wil de PvdA C2000 een kans geven. Wel moet Binnenlandse Zaken alle aanbevelingen snel opvolgen en moet alles op tafel. Tweede-Kamerlid Slob van de ChristenUnie vindt het ontoelaatbaar dat er een risico bestaat voor de hulpverlening, terwijl veiligheid een hoge prioriteit heeft van het kabinet.

'Geen opzet'

Minister Remkes betreurt dat fouten zijn gemaakt in de informatievoorziening. Hij zei dat het nooit de bedoeling is geweest de Tweede Kamer op het verkeerde been te zetten. "Het was geen opzet en er was geen sprake van onwil."

Remkes weerspreekt echter dat er fouten zijn gemaakt bij de steeds hoger uitpakkende kosten. Op 1 juli komt de minister in de voortgangsrapportage met een stappenplan. De minister benadrukt dat de toekomstige gebruikers zich vorige week nog achter C2000 schaarden en er vertrouwen in hebben.