DEN HAAG - De zogenoemde 80 kilometerzones rond de grote steden verdwijnen mogelijk. Sinds de invoering van de zones in 2005 is de lucht schoner geworden, maar op sommige trajecten is de doorstroming van het verkeer verslechterd.

Verkeersminister Camiel Eurlings wil daar nu gaan experimenteren met dynamische of variabele snelheden. Als die experimenten positief uitpakken, zou dat het einde kunnen betekenen van de vaste 80 kilometerzones, liet hij de Tweede Kamer maandag weten.

In de zones, waar niet harder mag worden gereden dan 80 kilometer per uur en trajectcontrole geldt, is de hoeveelheid fijnstof met bijna 10 procent omlaag gegaan. Aan NOx (stikstofoxiden), dat bijdraagt aan smogvorming, is 20 tot 30 procent minder uitgestoten.

Luchtnormen

Volgens GroenLinks moeten zo snel mogelijk 80 kilometerzones komen op alle rijkswegen langs en door grote steden waar de luchtnormen worden overschreden. Zo zouden experimenten moeten komen op de hele A10 rond Amsterdam en de Rotterdamse ring.

De bewindsman wil juist bij Rotterdam, op de noordbaan van de A20, met flexibele snelheden proefdraaien, omdat de files er met 40 procent zijn toegenomen. Dat helpt evenveel om schonere lucht te krijgen, vergeleken met de rigide 80 kilometermaatregel. Want flexibele snelheden kunnen ingezet worden op de meest effectieve plaatsen en tijdstippen.

Sluipverkeer

Een andere proeflocatie is de A12 vanuit Den Haag. Daar zijn er niet meer files door sluipverkeer over de N14, maar is de doorstroming verslechterd door complexe 'weefvakken' waar automobilisten in- en uitvoegen. Met het experiment gaat overigens een streep door eerdere plannen om de maximumsnelheid op deze locatie weer op 100 kilometer te zetten. Volgens Eurlings vergt zo'n snelheidsverhoging mogelijk dure investeringen tegen herrie en luchtvervuiling.

De resultaten van de twee experimenten worden in 2009 verwacht. Zolang blijven de 80 kilometerzones op de A10 Amsterdam, A12 Utrecht en de zuidbaan A20 Rotterdam van kracht.

Uitbreiden

Een woordvoerder heeft in een reactie op het voornemen van de minister gezegd dat de gemeente Amsterdam de 80 kilometerzone op de ringweg A10 juist wil uitbreiden. Volgens de zegsvrouw heeft onderzoek van de GGD aangetoond dat de luchtkwaliteit in de gebieden waar verkeer op de autosnelweg niet harder mag dan 80 kilometer per uur ,,aantoonbaar is verbeterd''. Uit een studie van de gemeente blijkt bovendien dat ook de doorstroming beter is geworden.

Op het westelijk deel van de A10 geldt sinds november 2005 een maximumsnelheid van 80 kilometer. Die moet er ook elders op de ringweg komen, vindt de gemeente.

Tornen

Milieudefensie plaatst ook vraagtekens bij het voorstel van Eurlings om te tornen aan de 80 kilometerzones bij de grote steden. Het werkt, de lucht is er juist schoner door geworden, stelt een woordvoerder.