PARIJS - Frankrijk, dat vanaf 1 juli het EU-voorzitterschap overneemt, wil dat Ierland een nieuw referendum houdt over het EU-verdrag. Ierland mag daar wel de tijd voor nemen, zei de Franse minister Jean-Pierre Jouyet (Europese Zaken) zaterdag.

"Er is geen andere oplossing dan een herstemming'', zei Jouyet zaterdag tegen Europe 1 radio. "Maar het zou stom zijn en contraproductief om de Ieren tot spoed te manen voor een nieuw referendum.''

De Ieren wezen donderdag in een volksraadpleging het nieuwe EU-verdrag af, dat 1 januari 2009 had moeten ingaan. Tot dusver hebben achttien van de 27 EU-landen het EU-verdrag geratificeerd.

Ierse bewindslieden sluiten een nieuw referendum niet uit. Maar erg happig zijn ze niet. Ze vrezen veel werk en een nieuwe afwijzing. "Het risico voor Europa en Ierland is dat er nog grotere schade ontstaat voor ons land en onze belangen'', zei minister Conor Lenihan van Onderwijs en Justitie zaterdag.

Verdrag van Nice

De Ieren verwierpen in 2001 ook het huidige EU-verdrag, het zogeheten Verdrag van Nice. Toen was een herstemming de oplossing, nadat Ierland enkele voordelen kreeg toegezegd in een aparte bijlage.

De meeste andere EU-landen, waaronder Nederland, willen ondertussen doorgaan met de goedkeuring van het EU-verdrag in parlementen. In Nederland heeft de Tweede Kamer ingestemd, maar moet de Eerste Kamer nog akkoord gaan.

Met het EU-verdrag geven de landen meer macht aan de Europese Unie. De lidstaten leveren bijvoorbeeld tientallen vetorechten in en er komt een EU-president, die moet zorgen voor eenheid onder de regeringsleiders.

Het Europees Parlement mag voortaan meebeslissen over voorstellen als landbouw en justitie, waar nu alleen de gezamenlijke EU-landen over gaan.

Jean-Claude Juncker

Door de Ierse afwijzing is het duidelijk dat het EU-verdrag niet meer op 1 januari in werking kan treden, zei de Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker. De Luxemburger is de gedoodverfde kandidaat voor de nieuwe functie van EU-president die door het verdrag zou ontstaan.

"Er is een veelheid aan kwesties op te helderen'', zei Juncker, de langstzittende premier van de EU.

Juncker, Balkenende en andere regeringsleiders van de EU-landen bespreken de situatie donderdagavond en vrijdag in Brussel bij hun driemaandelijkse EU-top. Om een oplossing voor te bereiden, komen maandag alvast de ministers van Buitenlandse Zaken bijeen in Luxemburg.

Voorzitter Jose Manuel Barroso van de Europese Commissie consulteert de komende dagen regeringsleiders en andere betrokkenen. Barroso bespreekt de kwestie woensdag in het Europees Parlement in Straatsburg.