LONDEN/WASHINGTON - Hans Blix, de leider van de wapeninspecteurs van de Verenigde Naties in Irak, heeft kort voor zijn pensionering op 1 juli felle kritiek geuit op de Verenigde Staten. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Powell heeft afstand genomen van de uitlatingen van de Zweed.

In een vraaggesprek met onder meer de Britse krant The Guardian van woensdag haalde hij fel uit naar 'elementen' binnen het Amerikaanse ministerie van Defensie die hij ervan beschuldigt een lastercampagne tegen hem hebben gevoerd. Ook ageert Blix tegen de regering-Bush, die ongeoorloofde druk op zijn inspecteurs heeft uitgeoefend om meer bezwarende taal te bezigen in hun rapporten.

Muggen

"In Washington zitten mensen die mij belasteren. Er zijn schoften die dingen rondbazuinen en die de media kwalijke dingen vertellen. Niet dat ik er erg mee zat. Het was als een muggensteek in de avond die 's ochtends irritant aanwezig is", aldus Blix in een geheel ander soort taal dan de diplomatieke uitingen die hij tijdens zijn rapportages in de Veiligheidsraad en in eerdere interviews liet horen.

Op de vraag of hij gelooft dat hij het doelwit was van een gerichte lastercampagne, zei Blix: "Ja, waarschijnlijk op een lager niveau". Al voor hij in november naar Irak was vertrokken voor de hervatting van de wapeninspecties, waren ambtenaren op het Pentagon (ministerie van Defensie) al begonnen Blix af te schilderen als de slechtste keuze voor de post die hij bekleedde.

Homoseksueel

Ook aan de andere kant, in Irak, voerde het bewind campagne tegen hem. De door de Verenigde Naties van zijn pensioen teruggehaalde Zweed vernam dat Bagdad hem aanduidde als een 'homoseksueel die iedere twee weken naar Washington gaat om opdrachten in ontvangst te nemen'.

Toch is Blix van mening dat zijn verhouding met de VS in het algemeen goed was. Wat hem echter grote zorgen baart is de toekomst. Hij zegt zich zenuwachtig te maken over het geloof van de Amerikaanse regering in preventieve aanvallen. "Dat maakte de behoefte aan hard bewijs en kwaliteitsinlichtingen groter" zei hij.

Luchthartig

Volgens Blix zijn de Amerikaanse president Bush en de Britse premier Blair 'luchthartig' omgegaan met bewijsmateriaal. Op de vraag of Irak nu nog massavernietigingswapens herbergt, zei Blix 'nog steeds agnostisch te zijn'. De Verenigde Naties hebben volgens Blix nog steeds een rol.

Washington ziet volgens hem de volkerenorganisatie echter niet als een orgaan dat collectief beslissingen moet nemen, maar als 'een vijandige macht, ook al hebben zij er aanzienlijke invloed in'.

Ontkenningen

De Amerikaanse bewindsman van Buitenlandse Zaken Powell zei woensdag "zich niet bewust te zijn van een lastercampagne". De minister zei Blix juist uiterst te waarderen. "En ik weet dat president Bush ook vertrouwen in hem heeft", verzekerde Powell. VN-baas Kofi Annan, op bezoek bij Powell, gaf geen commentaar op de uitlatingen van zijn ondergeschikte.