DEN HAAG - Nederland moet zich hard maken voor eenvolwaardige commissaris mét stemrecht binnen de Europese Commissie.Het voorstel waarmee het kabinet eerder in Beneluxverband akkoordging, moet daarom van tafel. Dat vindt een meerderheid van deTweede Kamer, waaronder de regeringspartijen CDA en VVD.

Dat bleek dinsdag tijdens een uitvoerig debat tussen regering enEerste en Tweede Kamer over een grondwet voor de Europese Unie. Deconceptvoorstellen voor het constitutioneel verdrag van de EuropeseConventie, de Europese werkgroep onder leiding van de Franseex-president Giscard d'Estaing, worden over anderhalve weekbesproken op de Europese top van Thessaloniki.

Premier Balkenende toonde zich na afloop van het debatongelukkig met de oproep van de kamer om een commissaris metstemrecht te eisen, die de steun had van de fractie van zijn eigenCDA. Woensdag stemt de Kamer over de motie.

Spek en bonen

De wens van VVD, CDA, LPF, SGP en ChristenUnie maakt hetonderhandelingsspel voor het kabinet er niet gemakkelijker op. Hetoorspronkelijke compromis ging uit van 25 commissarissen van wie er stemrecht zouden krijgen. De VVD voelt niets voor een'commissaris voor spek en bonen' en wil dat alle lidstaten via huncommissaris stemrecht krijgen. De commissie moet dan zelf maaruitmaken hoe ze de werkzaamheden verdeelt, stelde VVD-woordvoerderVan Baalen.

Ook op een ander punt lijkt er een Kamermeerderheid die iets wilwat het kabinet juist niet wil. Met de mogelijke steun van deChristenUnie is er een meerderheid (PvdA, GroenLinks, D66, SP,ChristenUnie) vóór een raadplegend referendum over de Europesegrondwet. Dat zou volgend jaar juni gehouden moeten worden. Hetkabinet voelt hier eigenlijk niets voor.

Hoge uitzondering

Maar ook hier werd premier Balkenende afgevallen door eenparlementariër van zijn eigen kleur. Het CDA-Eerste-Kamerlid Vander Linden zei te willen nadenken over zo'n referendum "bij wijzevan hoge uitzondering". Als het CDA in de Senaat voor eenreferendum stemt, bestaat ook daar een meerderheid.

Op het meest omstreden punt van de Europese Conventie, depermanente voorzitter of 'president' van de Europese Raad, zeiBalkenende dinsdag dat hij ruimte wil behouden voor deonderhandelingen in het eindspel. "We zijn bereid compromissen tesluiten, maar niet tot elke prijs. Voor Nederland is een machtigeEuropese president onbespreekbaar, zeker als dat ten koste gaat vande rol van de Europese Commissie." Het onderwerp kwam eerder op dedag nog ter sprake tijdens een kort bezoek van premier Simitis, deGriekse voorzitter van de EU, aan Balkenende.

Het kabinet is niet van plan te zwaaien met veto's in het'eindspel', maakte minister De Hoop Scheffer van Buitenlandse Zakenduidelijk. "Een veto gebruik je, maar je praat er niet over," zeihij.

Onzin

De PvdA had kritiek op het optreden van de regering tot nog toein de Europese Conventie. "Het kabinet heeft zich zonder strategiedoor de Conventie heen gerommeld", zei het Tweede-KamerlidTimmermans. Dat een en ander nu volgens hem toch redelijk goedafloopt is "eerder ondanks dan dankzij het handelen van hetkabinet." De Hoop Scheffer noemde die analyse ronduit "onzin".

Dat er in de tekst van de Europese grondwet nu geen verwijzingnaar de joods-christelijke godsdienst staat, noemde Balkenende"een ongelukkige situatie". Maar ook hier vond Balkenende weinigsteun. Een Kamermeerderheid (D66, VVD, PvdA, GroenLinks en SP) wiljuist dat Nederland zich verzet tegen het opnemen van verwijzingennaar één specifieke religie.