DEN HAAG - Gedetineerden moeten steeds vaker vervroegd naar huis worden gestuurd en het aantal incidenten in gevangenissen neemt hand over hand toe. Door de voortdurende groei van het cellentekort zijn vorig jaar 4837 gedetineerden vervroegd vrijgekomen. Hun straf duurde hierdoor gemiddeld 2,5 procent korter.

Verder moest aan 4211 gevangenen een strafonderbreking worden gegeven om plek te maken voor anderen. In totaal had Nederland eind vorig jaar meer dan 12.000 cellen, maar dat was dus nog te weinig om al het geboefte te huisvesten. Dat blijkt uit het jaarverslag Terugblik en Toekomst van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) dat veranwoordelijk minister Donner van Justitie dinsdag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Dertien incidenten

Het aantal geregistreerde incidenten steeg vorig jaar nog harder dan waar justitie al rekening mee had gehouden. Er waren 2044 incidenten tussen gedetineerden en 1736 incidenten tegen personeel. Dat zijn gemiddeld dertien incidenten per dag.

De DJI vermoedt dat er vaker met elkaar op de vuist wordt gegaan, omdat er meer mensen die een geweldsdelict hebben gepleegd in de gevangenis zitten. Bovendien is ook het aantal overtreders van de Opiumwet relatief groter geworden.

Smokkel

Ook bewakers gaan nog wel eens in de fout. In twee jaar tijd stelde het bureau integriteit van de DJI onderzoek in naar honderd gevangenisbewaarders die verdacht werden van smokkel van sigaretten, drugs of mobiele telefoons of andere 'ongewenste contacten'. Vorig jaar waren er 49 onderzoeken, waarvan er 31 zijn afgerond. In vijftien gevallen constateerde het integriteitsbureau dat de medewerker over de schreef was gegaan.

Nederland heeft de afgelopen jaren voor Europese begrippen een ongekende groei doorgemaakt van het aantal gedetineerden. Waar in nog 'slechts' 33 van de 100.000 inwoners vastzaten, brachten in 2001 liefst 93 van de 100.000 Nederlanders hun tijd achter de tralies door. Bijna een promille van de bevolking zat dus in de bak.

Recidive

Opvallend is dat het aantal 'recidivisten' erg hoog is. Na zes jaar is bijna de helft van de gedetineerden al weer één of meerdere keren terug in het gevang geweest.