AMSTERDAM - Het kabinet kan leven met een Europese ’president' als permanente voorzitter van de Europese Raad, de vergaderingen van Europese regeringsleiders. Voorwaarde is dat die president niet te machtig wordt en bij voorkeur een meer ceremoniële functie krijgt. Dat bleek maandag uit de woorden van staatssecretaris Nicolaï van Europese Zaken bij een bijeenkomst van de partij van Europese sociaal-democraten, PES, in Amsterdam.

Nicolaï zei nog altijd tegen een Europese 'zonnekoning' te zijn, maar als een vaste voorzitter minder macht krijgt, maakt dat hem ”minder bezwaarlijk”. Datzelfde geldt als er meer evenwicht komt tussen de Europese instellingen en de Europese president een sterkere Europese Commissie tegenover zich krijgt. Ook moet het Europees Parlement meer bevoegdheden krijgen op het gebied van budgetrecht en initiatiefrecht.

Veto

Nederland is altijd fel tegen een permanente voorzitter van de Europese Raad geweest, met het argument dat dat de grote landen in Europa zou bevoordelen. De VVD-fractie in de Tweede Kamer wil zelfs een veto tegen een dergelijk voorzitterschap.

PvdA-leider Bos riep het kabinet maandag op niet te dreigen met een veto, maar aan te sturen op een compromis. Nicolaï zei in reactie daarop dat hij nooit spreekt over het instrument veto. “Ik dreig niet dat ik het ga gebruiken, maar ik zal ook nooit zeggen dat ik het zeker niet ga gebruiken.” Nicolaï zei ook “liever geen compromis dan een slecht compromis” over het vaste voorzitterschap te krijgen.

Europese Conventie

Nu is het zo dat alle vijftien EU-landen om de beurt een halfjaar voorzitter zijn. Als de EU volgend jaar na de uitbreiding met Oost- en Midden-Europese landen 25 lidstaten telt, moet er een vaste voorzitter van de Europese Raad komen. Dat is althans het voorstel van de Franse oud-president Giscard d'Estaing, die leiding geeft aan de Europese Conventie. Die Conventie is een werkgroep van regerings- en parlementaire vertegenwoordigers van de huidige EU-landen en de landen die volgend jaar juni toetreden tot de EU. De Conventie presenteert op 20 juni op de Europese top in Griekenland een voorstel voor een Europese grondwet en voor ingrijpende interne hervormingen binnen de instellingen van de Europese Unie.

Het Nederlands kabinet hakt vrijdag knopen door over het standpunt over de conventie.”Ik ben nog niet klaar om al iets te accepteren. Er moet nog wel het een en ander gebeuren, wil de conventie slagen”, aldus Nicolaï maandag.