YANGON - De autoriteiten van Myanmar hebben donderdag een eerste vliegtuig van de Verenigde Naties vol hulpgoederen toegelaten. Het toestel kwam uit Italië, geladen met onder meer medicijnen, voedsel en tenten voor de slachtoffers van orkaan Nargis. De volkerenorganisatie is volgens de BBC van plan de komende dagen nog vele luchttransporten uit de voeren.

De militaire machthebbers van het zwaar getroffen Aziatische land laten steeds meer buitenlandse hulp toe. De Amerikanen worden nog steeds buiten de deur gehouden, maar hulpgoederen uit onder meer India, Thailand, Indonesië en Bangladesh zijn al in Myanmar gearriveerd.

De VN stellen dat alles nog erg langzaam gaat, zeker gezien de enorme omvang van de ramp. Volgens zegslieden heeft de orkaan een grotere impact op het land dan de tsunami in 2004 had op andere landen in deze regio.

Wachten

Honderdduizenden burgers wachten intussen op hulp. Het officiële dodental staat nog altijd op circa 23.000, met nog circa 40.000 vermisten. Volgens steeds meer hulpverleners en deskundigen is een uiteindelijk dodental van meer dan 100.000 zeer waarschijnlijk. Alleen al in het district Labutta, ten zuidwesten van de stad Yangon in de delta van de Irrawaddyrivier, zijn volgens een lokale functionaris 80.000 doden gevallen.

Een team van Artsen zonder Grenzen is aangekomen in het uiterste zuiden van de delta van Myanmar. De organisatie heeft er vijf klinieken met twintig tot dertig internationale medewerkers en duizend man lokaal personeel. Het team vertrok zondag uit Yangon. In die ex-hoofdstad deelt Artsen zonder Grenzen onder meer voedsel en chloortabletten voor schoon water uit.

Huizen

In steden in het zuiden van Myanmar is 95 procent van de huizen verwoest, meldde donderdag Marcel Langenbach, coördinator noodhulpverlening van Artsen zonder Grenzen Nederland. De medewerkers van de hulporganisatie werken er niet alleen in mobiele klinieken, maar brengen er ook dekzeilen. In de delta is namelijk grote behoefte aan materiaal om te schuilen, omdat het regenseizoen er nog moet beginnen.

Paul Heymans, logistiek expert van de organisatie, zit vooralsnog vast in de Thaise hoofdstad Bangkok. Hij wacht op een visum voor Myanmar. "Om er te komen is voorlopig onze eerste prioriteit", zei hij donderdag tegen verscheidene internationale media.

Tot dusver heeft de internationale gemeenschap bijna 26 miljard euro toegezegd aan hulp, maar het zal nog wel enige tijd duren voordat een grootschalige hulpoperatie ook echt op stoom zal zijn gekomen.

Dakloos

Naar schatting een miljoen mensen is dakloos. De meesten zijn vrouwen en kinderen. Volgens een buitenlandse diplomaat in Yangon, die sprak met onder meer BBC World Service, "is er een revolutie nodig" omdat de schuwe junta, die doorgaans niks wil weten van buitenlandse pottenkijkers, nu de grenzen moet openen en "met de billen bloot moet".

Volgens de Nederlander Oldulf Niewold, op reis door het voormalige Birma, doen zich in het land "Afrikaanse toestanden" voor. Vooral de afwezigheid van schoon drinkwater is een groot probleem. "Bij de waterpompen staan lange rijen. Mensen staan met grote emmers en flessen in de rij. Het zijn Afrikaanse taferelen", aldus Niewold. Bovendien werken veel pompen niet, omdat er geen stroom is.

Het leger probeert de wegen vrij te maken, maar doet dat halfslachtig, stelt de 20-jarige student journalistiek. "Ik zie geregeld een handjevol militairen aan het werk, terwijl een grotere groep gewoon staat toe te kijken. Hij ziet dat de machthebbers "veel aan de boeddhistische monniken overlaten."