AMSTERDAM - In heel Nederland zijn zondagavond om 20.00 uur met twee minuten stilte de slachtoffers herdacht van de Tweede Wereldoorlog, latere oorlogshandelingen en vredesmissies. Koningin Beatrix en kroonprins Willem-Alexander legden kort daarvoor een krans bij het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam.

Het was de 63e keer dat de Nationale Dodenherdenking plaatsvond.

Na de twee minuten stilte hield Jet Bussemaker, staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, een toespraak. "We staan stil bij de verschrikkingen van oorlog, bij wat mensen andere mensen aandoen: onverdraagzaamheid, onbegrip. Dat ligt niet achter ons, maar is van alle tijden."

Gedicht

Na Bussemakers toespraak droeg de 18-jarige Bahar Azizi uit Den Haag haar gedicht 'In mijn en ieder hart' voor. Met dat gedicht won zij de poëziewedstrijd voor jongeren die het Nationaal Comité 4 en 5 mei ieder jaar organiseert. Daarna legden onder anderen de voorzitters van Eerste en Tweede Kamer en de Amsterdamse burgemeester Cohen een krans, gevolgd door het defilé. Voorafgaand aan de kranslegging werd in de Nieuwe Kerk in Amsterdam de jaarlijkse herdenkingsbijeenkomst voor oorlogsslachtoffers gehouden. Onder anderen koningin Beatrix, kroonprins Willem-Alexander, prinses Máxima en premier Jan Peter Balkenende woonden de plechtigheid bij

Oorlog

De bijeenkomst met 1700 genodigden was bedoeld ter nagedachtenis aan alle burgers en militairen die sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland of waar ook ter wereld zijn omgekomen tijdens oorlogshandelingen en bij vredesmissies.

De dochter van schrijfster Marga Minco, die zelf ziek was, hield de 4 mei-lezing 'Een sprong in de tijd', waarin ze vertelde over zaterdag 4 mei 1940, de dag waarop ze voor het laatst onbezorgd met haar vader naar de synagoge liep.

"Aan die rust en veiligheid heb ik de daaropvolgende jaren geregeld moeten terugdenken: aan de dagen waarop je je niet bedreigd hoefde te voelen en aan de massale vernietiging in de dodenfabrieken over de oostelijke grenzen die je voorstellingsvermogen te boven zouden gaan."

Overleefd

De schrijfster is de enige van haar joodse gezin die de Tweede Wereldoorlog overleefde; haar ouders, broer en zus werden weggevoerd. "Op deze vierde mei zie ik die zaterdag in 1940 voor me, die zaterdag die nooit uit mijn geheugen is gewist, en die met het stijgen der jaren me steeds levendiger voor de geest is blijven staan."

Het Nationaal Jeugdkoor droeg twee muziekstukken voor van componist Theo Loevendie: 'De Stem' en 'De vraag stellen'. Het laatste stuk schreef Loevendie op speciaal verzoek van het Nationaal Comité 4 en 5 mei, en is gebaseerd op een gedicht van Remco Campert.

Dodenherdenking