AMSTERDAM - Premier Jan Peter Balkenende moet namens Nederland in Suriname formeel zijn excuses aanbieden voor het slavernijverleden. Dat bepleit SP-Kamerlid Harry van Bommel in een vraaggesprek tegenover NU.nl.

'Excuses zouden passend zijn voor het enorme leed dat wij als Nederlanders deze mensen hebben aangedaan', stelt Van Bommel. 'Van de 300.000 Afrikaanse slaven die werden aangevoerd kregen er bij de afschaffing in 1863 maar 33.000 levend hun vrijheid terug.'

De SP'er omschrijft het Suriname van de 17e eeuw als een 'winstgewest van Nederland' dat ten koste ging van de mensen. 'Dat Balkenende het heeft over een VOC-mentaliteit is daarom behoorlijk misplaatst. Dit werd dan ook niet goed ontvangen in Suriname.'

Voorbeeld

Harry van Bommel vindt dat Balkenende een voorbeeld moet nemen aan de voormalige Britse premier Tony Blair, de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Australische premier Kevin Rudd.

Zij gaven formeel hun excuses aan respectievelijk de slachtoffers van de slavernij, de Joden en de Aboriginals. 'Hiermee kun je als politiek leider in het reine komen met het verleden van je vaderland', aldus de SP-politicus.

Oproep

Van Bommel is komende week voor een privévakantie in Suriname, maar zal vrijdag in het politiek café Broki een spreekbeurt houden. Hier zal hij deze oproep doen. Volgens de SP'er is Jan Peter Balkenende half mei eveneens in Suriname.

Hij betwijfelt of de premier zijn oproep zal beantwoorden. 'Over het algemeen zit Balkenende niet echt op mij te wachten. Sterker nog, het lijkt of hij intuitief tegen mij is', stelt Van Bommel. 'Maar er is voldoende druk voor een dergelijk statement vanuit de Surinamers daar en de Surinaamse beweging in Nederland.'

Behoefte

Van Bommel zegt zeker te weten dat er bij de Surinamers sterke behoefte is aan excuses vanuit de Nederlandse regering. 'Ik heb intensief contact met Surinamers in Suriname en hier in Nederland. Momenteel wordt er al een uitvoerig debat over gevoerd.'

Tijdens zijn bezoek zal Van Bommel het kabinet ook verzoeken de 100-procentscontrole op Schiphol 'menswaardiger' te maken.

'Momenteel wordt iedereen letterlijk tot in zijn kont gecontroleerd. Dat is een schandvlek op onze gastvrije Nederlandse traditie. De ombudsman heeft hierover onlangs nog een vernietigend rapport gepubliceerd', aldus van Bommel.