BANDA ATJEH - Indonesië stuurt meer militairen naar Atjeh waar de strijdkrachten sinds maandag een groot offensief uitvoeren tegen de afscheidingsbeweging Vrij Atjeh (GAM). Een woordvoerder van de strijdkrachten zei donderdag dat 325 man militaire politie en driehonderd manschappen van ondersteunende eenheden aan boord van twee oorlogsschepen onderweg zijn naar Atjeh.

De Indonesische regering is ook met een diplomatiek offensief begonnen. Zij heeft 115 ambassadeurs en leiders van internationale organisaties uitgenodigd voor een bijeenkomst waar de regering wil uitleggen waarom de militaire actie in Atjeh nodig is. Minister van Buitenlandse Zaken Hassan Wirayuda zei donderdag dat de 'GAM en de alleen de GAM het vredesproces in de vernieling heeft geholpen'.

Dat de rebellen zich niet willen ontwapenen laat volgens hem duidelijk zien 'dat zij legitimiteit en autoriteit denken te bereiken door de loop van een geweer'. Hij beschuldigde de rebellen van brandstichting in tientallen scholen in Atjeh.

Overleg mislukt

Maandag begon Indonesië zijn grootste militaire operatie van de afgelopen kwart eeuw om af te rekenen met de GAM omdat overleg niets heeft opgeleverd. De GAM en de Indonesische autoriteiten bereikten in december overeenstemming over de tekst van een vredesakkoord na 26 jaar van gewelddaden in de olierijke provincie in het noorden van Sumatra.

Atjeh zou volgens de overeenkomst in een autonoom bestuur krijgen en 70 procent van de olie-inkomsten zelf kunnen houden. De GAM zou dan haar claims op volledige onafhankelijkheid opgeven en ontwapenen. Indonesische troepen zouden zich terugtrekken.

Tokio

De laatste drie maanden is het duidelijk geworden dat van ontwapening of demilitarisering niet veel is terechtgekomen. De overeenkomst wordt zo op een vitaal punt niet nageleefd. In het afgelopen weekeinde is nog overleg geweest in Tokio om de overeenkomst te redden, maar dat leverde niets op.

Toen heeft Jakarta besloten maandag tot harde actie over te gaan. Er zijn naar schatting 28.000 Indonesische militairen bij betrokken, naast 8000 man politie en 2000 leden van paramilitaire verbanden. De GAM beschikt over naar schatting 5000 strijders.

Slachtoffers

Over het verloop van de strijd is niet veel bekend. Er is niets gemeld over omvangrijke gewapende confrontaties, maar getuigen meldden dat er steeds meer doden vallen, ook onder de burgerbevolking. Veel scholen zijn in vlammen opgegaan. De rebellen zeggen dat zij daar part noch deel aan hebben. Een woordvoerder van de provincie Atjeh zei woensdag dat meer dan 10.000 mensen hun woning zijn ontvlucht.

Een woordvoerder van de Indonesische strijdkrachten zei dat de acties van de Indonesische troepen verspreid zijn. "De soldaten van de GAM zijn steeds in beweging. Onze aanvallen richten zich niet op speciale gebieden, maar op plaatsen waar wij GAM-strijders aantreffen. Daar vallen wij aan."