NEW YORK/PARIJS - Frankrijk, Rusland en Duitsland stemmen voor de resolutie inzake Irak die de Verenigde Staten donderdag in de Veiligheidsraad in stemming brengen. De Franse minister van Buitenlandse Zaken De Villepin zei woensdagavond laat na overleg met zijn Duitse en Russische collega dat de voorstellen de drie landen eigenlijk niet ver genoeg gaan, maar dat zij die toch steunen.

"Dit is omdat we het pad van eenheid van de internationale gemeenschap en van de verantwoordelijkheid hebben gekozen", aldus De Villepin.

De Franse minister benadrukte dat de instemming met de nieuwe resolutie niet gezien moet worden als legitimering achteraf van de oorlog tegen Irak. De VN-resolutie kan volgens De Villepin de weg effenen voor de gewenste centrale rol van de Verenigde Naties in het na-oorlogse Irak. Hij maakte daarmee duidelijk dat Parijs zich een sterkere rol van de volkerenorganisatie had voorgesteld.

Centrale rol

"Het gaat erom dat de centrale rol van de VN tot uitdrukking komt. Op dit punt hebben wij heel wat bereikt", zei de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Joschka Fischer. Hiermee doelde hij op de veranderingen die de afgelopen tijd als gevolg van overleg in de oorspronkelijk door de Verenigde Staten op 9 mei ingebrachte tekst zijn aangebracht. Het zou gaan om wijzigingen op meer dan negentig punten.

De resolutie, waarover weken is gesproken, moet leiden tot opheffing van de al twaalf jaar durende sancties tegen Irak, met uitzondering van het wapenembargo. Voorts moet het document het militaire bestuur over Irak door de landen die het land in maart zijn binnengevallen om het bewind van Saddam Hussein te verdrijven, formaliseren.

Rol VN

Frankrijk, Duitsland en Rusland hadden liever een grotere rol voor de Verenigde Naties zien weggelegd in het naoorlogse Irak. Ook is het hun niet gelukt in de resolutie een tijdslimiet op te nemen voor het opzetten van een nieuw Iraaks bestuur voor het land. Wel komt er na een jaar een evaluatie van de situatie. De door Groot-Brittannië en Spanje mede ondertekende resolutie die donderdag in stemming komt, is de vierde versie van het document. De VS hopen dat Veiligheidsraad er donderdagmiddag unaniem mee instemt. Of dat lukt is niet duidelijk omdat niemand weet hoe Syrië zich bij de stemming zal opstellen.

Wederopbouw

Het einde van de sancties betekent dat de Iraakse olie weer zal stromen. De opbrengst is volgens de plannen bestemd voor een fonds voor de wederopbouw van Irak. De bezetters kunnen als feitelijke regering ook uit dit fonds putten.

Wat betreft de rol van de VN hebben de Verenigde Staten alleen maar weinig betekenisvolle wijzigingen toegelaten. De wens van een aantal landen om de VN-gezant voor Irak op het zelfde niveau te plaatsen als de Amerikaanse bewindvoerder, wees Washington af.

Traag

In Irak zelf gaat het met de na-oorlogs ontwikkelingen erg traag. De Amerikaanse 'gouverneur-generaal' in Irak, Paul Bremer, heeft woensdag geopperd dat een tweede bijeenkomst van vooraanstaande Iraakse politici of leiders waarschijnlijk niet voor half juli wordt gehouden. Dat is ruim anderhalve maand later dan gepland. Deze bijeenkomst zal dan geen regering vormen, maar een grondwetgevende raad.

Iraakse leiders zijn teleurgesteld over het feit dat Washington en Londen een Iraaks bestuur op de lange baan schuiven. Zij meenden aanvankelijk dat de in april gestarte bijeenkomsten dienden voor de vorming van een interim-regering.

Achterdocht

De Iraakse bevolking is in meerderheid achterdochtig tegenover het huidige militaire bestuur. De Amerikanen en Britten hebben nog weinig concreets gedaan aan de onveiligheid en het gebrek aan stroom, water en brandstof. Amerikaanse bewindvoerders in Bagdad hebben woensdag aangekondigd dat ze vuil gaan ophalen en ambtenaren salaris gaan uitkeren.

Ondertussen is Bagdad zeer gewelddadig als gevolg van criminaliteit en het vereffenen van rekeningen met mensen die voor het vorige regime werkten. De wetteloosheid en de criminaliteit baren ook het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) zorgen. Het IAEA vreest dat nucleair materiaal wordt gestolen uit Iraakse instellingen, bijvoorbeeld de kerncentrale van al-Tuwaitha.

IAEA-directeur Mohammed ElBaradei heeft de afgelopen maanden drie keer aan Washington gevraagd om IAEA-inspecteurs terug te laten keren naar Irak, waar volgens hem kerncentrales dagelijks door plunderaars worden bezocht. De Amerikaanse minister van Defensie, Donald Rumsfeld, zei dinsdag dat hij dat een goed idee vond. Beide partijen bespreken hoe de terugkeer van IAEA-medewerkers gestalte krijgt.